Tôi năm nay gần 50 tuổi. Đọc những tranh luận về chuyện đám cưới hiện đại hay truyền thống,chuyện có nên tổ chức gọn nhẹ chỉ với vài người thân thiết hay không,tôi thấy nhiều ý kiến rất thú vị. Nhưng từ trải nghiệm của bản thân,tôi nghĩ rằng trước khi bàn đến việc nên làm đám cưới thế nào,cần hiểu rõ bản chất của đám cưới trong văn hóa Việt Nam là gì?
Theo tôi,cưới xin từ trước đến nay vốn không đơn thuần là chuyện của riêng hai người yêu nhau. Nó là một thủ tục mang tính lễ nghĩa,gia đình và cộng đồng rất rõ rệt. Từ ngày xưa đã vậy. Ăn hỏi,xin dâu,ra mắt gia tiên,thưa gửi hai bên gia đình,thông báo họ hàng,làng xóm... tất cả đều là những phần gắn với lễ nghĩa và truyền thống. Vì thế,nếu đã quyết định tổ chức đám cưới theo cách quen thuộc của người Việt thì cũng cần xác định trước rằng sẽ có những phần không thể bỏ qua,để khỏi đặt ra những kỳ vọng không thực tế rồi lại thất vọng.
Một đám cưới ở nước ta gần như luôn có phần lễ,phần nghĩa và cả yếu tố tâm linh. Đó là chuyện thưa kính tổ tiên,ra mắt họ hàng,nhận dâu nhận rể giữa hai gia đình. Khi đã có những phần ấy thì rất khó tổ chức theo kiểu chỉ vài người thân thiết như nhiều đám cưới phương Tây.
Đã có họ hàng thì sẽ có xóm giềng. Đã có xóm giềng thì bạn bè,đồng nghiệp cũng biết và tham dự. Khi khách mời không còn giới hạn trong vài người thân nhất,việc tổ chức cũng phải tính đến sự tươm tất,chu đáo đối với khách khứa. Nếu gia đình có điều kiện kinh tế khá giả,quen biết nhiều người hoặc có vị trí xã hội nhất định thì việc tổ chức quá sơ sài đôi khi lại không phù hợp với bối cảnh các mối quan hệ của họ. Một chuyện kéo theo rất nhiều chuyện khác. Cái này thường dẫn dắt sang cái kia.
>> Đám cưới 400 khách khiến tôi giống nhân viên phục vụ hơn cô dâu
Tôi thấy nhiều người động viên các bạn trẻ mạnh dạn thay đổi,chỉ mời vài người thân quen là đủ. Ý tưởng đó nghe rất hợp lý nếu nhìn từ góc độ cá nhân của cô dâu chú rể. Nhưng nếu vậy thì phần lễ nghĩa sẽ được đặt ở đâu? Nếu vẫn muốn có cha mẹ,họ hàng tham gia đầy đủ thì khó tránh khỏi những nghi thức truyền thống nhất định. Không thể vừa muốn giữ nguyên vai trò của gia đình,dòng họ trong đám cưới,vừa mong mọi thứ diễn ra theo kiểu hoàn toàn tối giản như trên phim ảnh.
Theo tôi,nếu muốn có một đám cưới thật hiện đại,riêng tư và chỉ dành cho những người thân thiết nhất thì có lẽ cách khả thi nhất là tổ chức thêm một buổi tiệc riêng theo mong muốn của cô dâu,chú rể. Nhưng như vậy lại phát sinh thêm thời gian,công sức và chi phí.
Điều tôi nhận thấy là người trẻ thường đặt mình ở vị trí trung tâm của câu chuyện nên dễ cảm thấy không hài lòng khi mọi thứ không diễn ra đúng như mong muốn. Họ thường nghĩ đám cưới là ngày của mình nên mọi thứ phải được quyết định theo ý mình. Nhưng khi có tuổi hơn và trải nghiệm nhiều hơn,tôi nhận ra rằng bản thân mình cũng chỉ là một phần trong cuộc sống,và đám cưới cũng vậy.
Cô dâu,chú rể chắc chắn là nhân vật quan trọng nhất của ngày cưới,nhưng không phải là tất cả của đám cưới đó. Đám cưới còn là câu chuyện của cha mẹ,họ hàng,các mối quan hệ xã hội và những giá trị văn hóa được duy trì qua nhiều thế hệ.
Có một điều tôi thấy khá thú vị,đó là nhiều bạn trẻ khi nói về đám cưới của mình thường khẳng định chỉ muốn mời gia đình,họ hàng và bạn bè thân thiết. Họ cho rằng cách làm của cha mẹ là quá nặng nề về quan hệ xã hội,quá nhiều khách không quen biết. Nhưng nếu nhìn kỹ hơn,tôi thấy quan điểm của họ thực ra không khác cha mẹ mình là mấy.
Lý do rất đơn giản. Khi còn trẻ,số lượng các mối quan hệ liên quan đến công việc,làm ăn hay lợi ích xã hội chưa nhiều. Vì vậy,phần lớn khách mời của họ sẽ được gọi chung là "bạn bè thân thiết". Trong nhóm đó có bạn học cũ,bạn cùng hội nhóm,bạn đồng nghiệp,những người thường xuyên giao lưu. Nếu sau này phát sinh thêm các mối quan hệ mang lại lợi ích trong cuộc sống hay công việc,tôi tin rằng nhiều người cũng sẽ đưa họ vào danh sách khách mời.
Đến tuổi của cha mẹ,số bạn bè vui chơi thuần túy thường giảm dần. Thay vào đó là đồng nghiệp,đối tác,người quen trong công việc và các mối quan hệ xã hội khác. Thành phần khách mời có thay đổi,nhưng về bản chất vẫn là những người có ý nghĩa đối với cuộc sống của họ.
Nói cách khác,người trẻ và cha mẹ nhiều khi chỉ khác nhau ở cơ cấu các mối quan hệ chứ không khác nhau nhiều về bản chất. Không ít người trẻ không nhận ra mình đang đứng trên cùng một hệ quy chiếu với cha mẹ,nhưng lại cho rằng cha mẹ là người quá coi trọng hình thức hoặc quá đặt nặng quan hệ xã hội.
Với tôi,đám cưới không có công thức đúng tuyệt đối. Mỗi gia đình sẽ có cách lựa chọn khác nhau. Nhưng nếu đã hiểu rằng đám cưới Việt Nam từ lâu không chỉ là chuyện của hai người,mà còn là câu chuyện của gia đình và các mối quan hệ xung quanh,có lẽ chúng ta sẽ bớt thất vọng hơn khi thực tế không hoàn toàn giống những gì mình từng hình dung.
Gàn
Bỏ 500 K dự đám cưới 'nhạt' ở nhà hàng
'Cảm giác như mua vé dự tiệc khi nhận thiệp cưới in mã QR'
Tôi phản đối con trai mời cưới 50 khách
Tôi đi ăn cưới không gửi tiền mừng
Tôi mời cưới 30 người nhưng bố mẹ tận 300 khách
Tôi mệt rã rời vì nhà vợ mời cưới 900 khách
Bỏ 500 K dự đám cưới 'nhạt' ở nhà hàng
'Cảm giác như mua vé dự tiệc khi nhận thiệp cưới in mã QR'
Tôi phản đối con trai mời cưới 50 khách
Tôi đi ăn cưới không gửi tiền mừng
Tôi mời cưới 30 người nhưng bố mẹ tận 300 khách
Tôi mệt rã rời vì nhà vợ mời cưới 900 khách
