Ung thư 'ẩn' trong khối u lành tính

TP HCMBà Ngọc,65 tuổi,được phẫu thuật loại bỏ u tuyến mang tai lành tính,kết quả giải phẫu bệnh lần hai khi bóc tách sâu hơn,xác định ung thư.Bà Ngọc sưng vùng má,không đau,được chẩn đoán u lành tính tuyến mang tai. Một tháng sau,bà đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM nội soi tai mũi họng kết hợp MRI cho thấy khối u có tăng sinh mạch máu. ThS.BS.CKI Trương Minh Thịnh,Trung tâm Tai Mũi Họng,siêu âm Doppler u tuyến hạch vùng cổ bệnh nhân ghi nhận tổn thương ở thùy nông tuyến mang tai trái,không hạch cổ.Bà Ngọc được phẫu thuật cắt u,giải phẫu bệnh. GS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy,Giám đốc Trung tâm Tai Mũi Họng - trưởng êkíp phẫu thuật,cắt u tuyến mang tai cho bà Ngọc dưới kính vi phẫu công nghệ AI,bóc tách cơ ức đòn chũm,tách dây thần kinh mặt (số 7) theo từng nhánh ra khỏi khối u và thùy nông tuyến mang tai nhằm ngăn biến chứng liệt mặt. Kết quả sinh thiết lạnh xác định u hỗn hợp tuyến nước bọt lành tính.Giáo sư Chung Thủy quan sát qua kính vi phẫu cắt u cho bà Ngọc. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm AnhHình ảnh MRI trước đó cho thấy khối u tăng sinh nhanh trong một tháng,có thể ác tính. Giáo sư Chung Thủy quyết định tiếp tục cắt thùy nông tuyến mang tai,bóc tách sâu hơn,lấy mẫu gửi giải phẫu bệnh. Kết quả giải phẫu lúc này xác định ung thư biểu mô trên nền u đa hình tuyến nước bọt,thể xâm nhập tối thiểu.Theo giáo sư Chung Thủy,đây là ung thư giai đoạn sớm,thể xâm nhập tối thiểu nghĩa là tế bào ung thư vừa mới chỉ vượt ra ngoài vỏ bao u lành với khoảng cách rất nhỏ (nhỏ hơn 1,5 mm). Khi phát hiện và điều trị sớm,cắt sạch tế bào ác tính,tiên lượng sống rất tốt - lên đến 98% sau 5 năm,ít nguy cơ di căn và tái phát so với thể xâm nhập rộng,tiên lượng sống sau 5 năm chỉ khoảng 25-65%.Sau phẫu thuật,bà Ngọc được điều trị bổ trợ bằng xạ trị 30 tia. Kết thúc liệu trình,người bệnh vận động và sinh hoạt bình thường,không ghi nhận biến chứng liệt mặt,duy trì tái khám định kỳ.Giáo sư Chung Thủy cho biết u đa hình tuyến nước bọt vốn là u lành tính,quá trình biến đổi ác tính diễn tiến âm thầm sau nhiều năm. Khối u ác tính không phát triển độc lập,mà "ẩn mình" trong một u hỗn hợp lành tính,tế bào ác tính thường chỉ xuất hiện ở một vùng khu trú rất nhỏ trong khối u,trong khi phần lớn mô xung quanh vẫn lành tính.Ban đầu bệnh không có triệu chứng rõ ràng,chỉ một khối u âm thầm tồn tại,không sưng trong nhiều năm. Khi chuyển ác tính,khối u mới bắt đầu sưng nhanh trong thời gian ngắn,có thể gây đau hoặc không,như trường hợp bà Ngọc không đau,chỉ tăng kích thước u nhanh trong một tháng.Ung thư biểu mô từ u tuyến đa hình (CXPA) là một loại ung thư nguyên phát ít gặp ở tuyến nước bọt,thường phát sinh từ u tuyến đa hình có sẵn,xảy ra nhiều hơn ở người 60-80 tuổi.Bác sĩ khuyến cáo người bệnh không nên chủ quan khi khối u không đau hay phát triển chậm. Thay vào đó,người bệnh nên đi khám định kỳ để bác sĩ kiểm tra,xác định đúng bản chất khối u,điều trị phù hợp,ngăn bệnh tiến triển.Uyên Trinh*Tên người bệnh đã được thay đổiĐộc giả đặt câu hỏi về bệnh tai mũi họng tại đây để bác sĩ giải đáp