Pha pit stop trong F1 góp phần cứu sống nhiều bệnh nhân
Một lần thay lốp và tiếp nhiên liệu trong chưa đầy 7 giây của đội đua McLaren đã truyền cảm hứng cho các bác sĩ Anh cải tiến quy trình cấp cứu,giúp giảm sai sót và tiết kiệm thời gian cứu chữa bệnh nhân.Tại Grand Prix Tây Ban Nha năm 2001,đội kỹ thuật McLaren chỉ mất chưa đầy bảy giây để tiếp nhiên liệu,thay lốp và truyền đạt thông tin cho tay đua. Với họ,đó đơn thuần là công việc thường ngày trong một chặng đua F1.Nhưng cách đó khoảng 1.100 km,trong phòng nghỉ của Bệnh viện Great Ormond Street (GOSH) tại London (Anh),bác sĩ Martin Elliott cùng các đồng nghiệp đang theo dõi màn thay lốp ấy sau khi vừa hoàn thành ca phẫu thuật cứu sống một bệnh nhi.Những giây ngắn ngủi trên màn hình truyền hình đã mở ra hướng tiếp cận mới trong chăm sóc bệnh nhân. Từ bàn giao người bệnh sau phẫu thuật,cấp cứu trẻ sơ sinh đến rút ngắn thời gian phản ứng của trực thăng cứu thương,những sáng kiến từ F1 dần chứng tỏ giá trị vượt xa đường đua.
Pha pit stop trong F1 góp phần cứu sống nhiều bệnh nhânPha vào pit kỷ lục 1,8 giây của đội đua McLaren năm 2023.
Bệnh viện học cách làm việc từ đội đua F1Sau lần tình cờ chứng kiến màn vào pit kể trên,nhóm bác sĩ GOSH đã đến nhà máy Ferrari ở Maranello,Italy,để nghiên cứu cách đội đua phân công nhiệm vụ,trao đổi thông tin và phối hợp trong những tình huống đòi hỏi tốc độ lẫn độ chính xác tuyệt đối.Họ nhận ra rằng quy trình đưa bệnh nhân từ phòng mổ sang khu chăm sóc tích cực (ICU) có nhiều điểm tương đồng với một lần pit stop. Cả hai đều đòi hỏi nhiều người phối hợp chặt chẽ,thực hiện hàng loạt công việc trong thời gian ngắn,trong khi bất kỳ sai sót nào cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.Từ đó,các bác sĩ và điều dưỡng bắt đầu áp dụng bảng kiểm trước mỗi quy trình,xác định rõ nhiệm vụ của từng người. Cách làm này giúp hạn chế sai sót do con người và bảo đảm không bỏ sót những công việc quan trọng. Toàn bộ thông tin về bệnh nhân cũng được chuyển giao đầy đủ từ phòng mổ sang đơn vị chăm sóc tích cực.Những bất cập trong quá trình thực hiện được ghi nhận,phân tích và khắc phục. Các buổi diễn tập lặp đi lặp lại giúp đội ngũ y tế hoàn thiện khả năng phối hợp,tương tự cách đội kỹ thuật F1 luyện tập thay lốp hàng trăm lần để tiết kiệm từng phần giây.Nhờ đó,quy trình bàn giao bệnh nhân sau phẫu thuật trở nên khoa học và hiệu quả hơn. Một nghiên cứu năm 2007 của các nhà khoa học tại GOSH và Đại học Oxford cho thấy mô hình lấy cảm hứng từ F1 giúp giảm lỗi kỹ thuật,hạn chế bỏ sót thông tin và rút ngắn thời gian bàn giao bệnh nhân.
Bác sỹ Martin Elliott của Bệnh viện Great Ormond Street,London,Anh.Nhìn lại dự án,bác sĩ Elliott,khi đó là chuyên gia phẫu thuật tim lồng ngực nhi tại GOSH,cho rằng môi trường làm việc của bác sĩ luôn tiềm ẩn nguy hiểm ở mọi công đoạn."Đó cũng là lý do F1 tìm mọi cách để không mắc sai lầm",ông nói với hãng tin BBC. "Họ xây dựng một môi trường đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối,không chỉ trong kỹ thuật mà cả quy trình vận hành. Họ đơn giản là không thể chấp nhận sai sót,dù xét về tài chính hay kết quả thi đấu".Theo Elliott,dù là một chiếc xe đua hay bệnh nhân nằm trên cáng,nguyên tắc quan trọng nhất vẫn là thực hiện chính xác từng công đoạn. "Thứ quý giá nằm trên cáng cũng giống như thứ quý giá trong chiếc xe đua. Bạn phải bảo đảm mọi bước đều được thực hiện đúng",ông nhấn mạnh.Mô hình này sau đó được nhiều nhóm nhân viên y tế khác áp dụng.
Từ đường đua đến phòng cấp cứu trẻ sơ sinhKhoảng 15 năm trước,đội đua Williams hợp tác với Bệnh viện Đại học Wales nhằm cải thiện quy trình hồi sức cho trẻ sơ sinh.Gemma Fisher,cựu chuyên gia nghiên cứu hiệu suất con người của Williams,nhận thấy cách đội kỹ thuật F1 sắp xếp thiết bị để tránh lãng phí thời gian hoàn toàn có thể áp dụng trong bệnh viện.Thông qua phân tích video,nhóm nghiên cứu phát hiện những tình huống cấp cứu thường diễn ra khá hỗn loạn. Nhiều nhân viên y tế nói cùng lúc,trong khi thiết bị không được bố trí đúng vị trí,gây chậm trễ vào những thời điểm quyết định.Để khắc phục,nhóm dự án chuẩn hóa nhiệm vụ của từng thành viên,từ vị trí đứng,thời điểm cần truyền đạt thông tin đến nơi đặt thiết bị. Nhờ đó,quá trình xử lý cấp cứu trở nên nhanh chóng và hiệu quả hơn.
Vai trò của các nhân viên kỹ thuật mỗi khi xe F1 vào pit. Ảnh: McLarenSau mỗi tình huống,các nhân viên y tế cùng đánh giá lại quá trình phối hợp để rút kinh nghiệm và tìm cách cải thiện. Phương pháp này còn khuyến khích các bác sĩ trẻ mạnh dạn nêu ý kiến,chỉ ra nguy cơ hoặc sai sót mà không lo bị quy trách nhiệm.Sự hợp tác giữa Williams và ngành y tế không chỉ dừng ở cải tiến quy trình mà còn mở rộng sang lĩnh vực kỹ thuật.Williams sau đó cùng công ty Advanced Healthcare Technology phát triển Babypod,thiết bị vận chuyển trẻ sơ sinh làm bằng sợi carbon,được thiết kế để chịu được lực va đập tương đương 20 lần gia tốc trọng trường (20G).Thiết bị này giúp tăng khả năng bảo vệ trẻ sơ sinh trong quá trình vận chuyển bằng xe cứu thương đến bệnh viện.
Tiết kiệm 90 giây có thể tạo nên khác biệt sống cònF1 tiếp tục tìm kiếm những cách thức mới để đưa kinh nghiệm từ đường đua vào lĩnh vực cấp cứu.Tại chặng đua Silverstone năm nay,một dự án hợp tác với lực lượng trực thăng cứu thương Cornwall,Anh,cho thấy khả năng rút ngắn đáng kể thời gian phản ứng trong các tình huống khẩn cấp.Nhờ áp dụng những nguyên tắc tương tự đội kỹ thuật F1,thời gian chuẩn bị cất cánh của trực thăng cứu thương giảm từ năm phút xuống còn ba phút rưỡi,tức tiết kiệm 90 giây.Kết quả này đến từ việc tổ chức quy trình khởi động nhanh và khoa học,chuẩn bị sẵn thiết bị cùng cơ chế trao đổi thông tin rõ ràng giữa các thành viên.
Pha pit stop trong F1 góp phần cứu sống nhiều bệnh nhânMột pha vào pit của đội đua McLaren năm 2025.David Richards,Chủ tịch Liên đoàn Motorsport UK - cơ quan quản lý và điều hành toàn bộ các hoạt động thể thao tốc độ của Vương quốc Anh,đồng thời là cựu lãnh đội BAR và Benetton,cho rằng một phút rưỡi tưởng chừng không đáng kể nhưng có thể mang ý nghĩa rất lớn với người đang chờ được cứu."Trong bức tranh tổng thể,bạn có thể không nhận thấy một phút rưỡi. Nhưng nếu đang nằm bên đường sau tai nạn,ngã ngựa hoặc rơi xuống vách đá và bị thương,từng ấy thời gian hẳn dài như nhiều năm đối với nạn nhân",ông nói.Richards khẳng định các bên sẽ tiếp tục hợp tác để tìm thêm giải pháp rút ngắn thời gian ứng cứu.25 năm sau khoảnh khắc bác sĩ Elliott tình cờ chứng kiến màn pit stop của McLaren,những bài học từ F1 vẫn tiếp tục được ứng dụng trong y tế. Từ chăm sóc trẻ sơ sinh đến cấp cứu khẩn cấp,môn thể thao tốc độ đang cho thấy giá trị không chỉ nằm ở những chiến thắng trên đường đua.Trong F1,một phần giây có thể quyết định thắng thua. Còn trong bệnh viện,khoảng thời gian ấy đôi khi tạo nên ranh giới giữa sự sống và cái chết.
Hà Đồ (theo BBC Sport)
