Lo ngại 'ngân sách thất thu,nợ xấu tích tụ' khi doanh nghiệp lập hai báo cáo tài chính
Đại biểu Phạm Trọng Nhân cho rằng mỗi doanh nghiệp chỉ nên có một báo cáo tài chính mỗi kỳ để tránh thất thu ngân sách,tích tụ nợ xấu.Sáng 13/11,Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật sửa đổi,bổ sung một số điều của Luật Kế toán,Luật Kiểm toán độc lập.Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động TP HCM Phạm Trọng Nhân cho biết từng nhận được email chào mời dịch vụ lập báo cáo tài chính,giúp doanh nghiệp trình bày được "khả năng tài chính tốt nhất,số thuế phải nộp ít nhất". Tình trạng này tức là trong một năm,doanh nghiệp có thể có hai báo cáo,một bản nộp cho cơ quan thuế,bản còn lại gửi ngân hàng.Theo ông Nhân,luật đã cấm và dự thảo mới cũng có quy định không cho phép người làm dịch vụ kế toán thông đồng với khách hàng để xác nhận số liệu sai sự thật. Đại biểu nói ngân hàng chỉ nhận báo cáo từ doanh nghiệp,không tra cứu bản đã nộp cho cơ quan thuế và cũng chưa có quy định nào bắt buộc đối chiếu.Ông Nhân cho rằng việc này dẫn đến hệ lụy với cơ quan thuế,doanh nghiệp báo lãi thấp,thậm chí lỗ. Nhưng với các nhà băng,doanh nghiệp ấy lại có tình hình tài chính khỏe mạnh."Ngân sách thất thu ở đầu này,nợ xấu tích tụ ở đầu kia",ông cho hay.

Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động TP HCM Phạm Trọng Nhân. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hộiỦng hộ việc nới lỏng điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán,nhưng đại biểu đoàn TP HCM đề nghị phải giữ nguyên tắc mỗi doanh nghiệp chỉ được phép có một báo cáo tài chính thống nhất mỗi kỳ.Ông đề xuất giao Chính phủ quy định cách tra cứu,đối chiếu báo cáo đã nộp qua cổng thuế điện tử khi được doanh nghiệp đồng ý. Bởi hiện nay,các báo cáo đều được cấp mã giao dịch,mã thuế nhưng bên thứ ba chưa được tra cứu.Theo số liệu của Bộ Tài chính,hiện có trên 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động. Trong khi đó,lĩnh vực kế toán,kiểm toán mới có khoảng 12.500 doanh nghiệp.Đại biểu Vũ Hồng Quân (đoàn Gia Lai) cũng cho rằng bên cung cấp dịch vụ kế toán phải cảnh báo về những thiếu sót được phát hiện,còn bên thuê cần cung cấp thông tin trung thực. Ông Quân đề nghị làm rõ quyền độc lập về chuyên môn,báo cáo khi phát hiện vi phạm,cũng như từ chối,chấm dứt hợp đồng khi khách hàng yêu cầu thực hiện công việc trái pháp luật.Về chế tài,đại biểu cũng đề xuất xử lý nghiêm hành vi biết rõ nhưng vẫn thuê hoặc thông đồng làm sai lệch số liệu. Theo ông Quân,một sai lệch trong ghi nhận chi phí hoặc tồn kho nếu không được phát hiện có thể tiếp tục ảnh hưởng đến giá thành,kết quả kinh doanh và nghĩa vụ thuế."Những sai sót ban đầu tưởng nhỏ,nhưng có thể gây hệ quả lớn. Việc khắc phục sau đó cũng tốn kém hơn so với thực hiện đúng ngay từ đầu",đại biểu khuyến nghị.Ở khía cạnh này,ông Phạm Trọng Nhân còn nêu lo ngại khi phần mềm kế toán cho phép xóa,sửa mà không lưu lại dấu vết thì chứng cứ sẽ mất hết. Ông cho rằng nên bổ sung quy định nghiêm cấm sản xuất,cung cấp phần mềm cho phép xóa,sửa số liệu đã ghi mà không lưu vết."Cũng cần cấm cả phần mềm cho phép vận hành song song hai sổ kế toán cho cùng một kỳ kế toán",ông nói thêm.Dự luật cũng bổ sung 4 hành vi bị đình chỉ kinh doanh hoạt động kế toán,trong đó có vi phạm chuyên môn,chuẩn mực kế toán,đạo đức nghề nghiệp tiềm ẩn nguy cơ hoặc gây hậu quả nghiêm trọng. Trường hợp cố ý làm sai lệch,thông đồng để chỉnh sửa sai lệch tài liệu kế toán,báo cáo tài chính cũng có thể bị đình chỉ.Ông Dương Khắc Mai,Phó trưởng đoàn đại biểu tỉnh Lâm Đồng,đề nghị quyết định đình chỉ cần nêu rõ hành vi vi phạm,căn cứ pháp lý,phạm vi và thời hạn đình chỉ. "Người bị xem xét đình chỉ phải được thông báo và có quyền giải trình. Thời hạn đình chỉ phải tương xứng đối với tính chất và mức độ sai phạm",ông Mai nói.Đại biểu Thái Thị An Chung (đoàn Nghệ An) đề nghị làm rõ căn cứ,mức độ rủi ro của tiêu chí "có khả năng thực tế gây hậu quả nghiêm trọng"."Việc can thiệp khi có nguy cơ gây thiệt hại nghiêm trọng là cần thiết,nhưng biện pháp đình chỉ phải dựa trên những căn cứ có thể kiểm chứng",bà góp ý.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn giải trình trước Quốc hội sáng 13/11. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hộiGiải trình sau đó,Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cũng khẳng định vai trò quan trọng của báo cáo kế toán trong việc cung cấp thông tin trung thực. Bộ trưởng nói đối tượng sử dụng thông tin kế toán không chỉ có chủ doanh nghiệp,mà còn bao gồm cơ quan thuế,bên cho vay,các bên cung cấp hàng hóa dịch vụ."Vì vậy,báo cáo kế toán phải đảm bảo tính trung thực,hợp lý và đáp ứng yêu cầu thông tin của các đối tượng sử dụng",ông Tuấn nói.Ông cho biết nhu cầu thuê và sử dụng dịch vụ kế toán đang có xu hướng gia tăng. Nguồn nhân lực và năng lực cung ứng dịch vụ kế toán hiện vẫn còn hạn chế.Cả nước hiện có khoảng 2.500 kế toán viên được cấp chứng chỉ hành nghề,nhưng thực tế chỉ có hơn 500 người tham gia cung cấp dịch vụ kế toán.Để đáp ứng nhu cầu thị trường,Bộ trưởng nói việc sửa đổi,bổ sung luật lần này nhằm cụ thể hóa các điều kiện để kế toán viên có đủ năng lực được cung cấp dịch vụ.Ông Tuấn khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ rà soát các điều kiện hành nghề,hành vi bị nghiêm cấm để tránh xung đột lợi ích,nâng cao chất lượng dịch vụ cung cấp và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước.
Anh Tú