8 nhà sáng lập ở Thung lũng Silicon bị loại khỏi chính công ty mình
Jensen Huang trở thành người mới nhất từng phải rời công ty do chính mình sáng lập,bên cạnh Steve Jobs của Apple hay Sam Altman của OpenAI.Theo Business Insider,Thung lũng Silicon ghi nhận nhiều trường hợp nhà sáng lập hoặc đồng sáng lập phải rời công ty của mình,nhưng một số sau đó được mời quay trở lại.
Jensen Huang - NvidiaJensen Huang từ chức CEO Nvidia ngày 12/11 sau khi ông thừa nhận ngoại tình còn hội đồng quản trị cũng đang điều tra liệu ông có phải mục tiêu của một chiến dịch tình báo nước ngoài hay không. Cột mốc đánh dấu sự kết thúc "triều đại" 33 năm của ông tại Nvidia.

CEO Nvidia Jensen Huang phát biểu tại Berlin hồi tháng 10. Ảnh: AFPNvidia có ba nhà sáng lập là Jensen Huang,Chris Malachowsky và Curtis Priem. Tuy nhiên,kể từ khi thành lập năm 1993,ông Huang luôn là nhân vật trung tâm trong quá trình phát triển của công ty từ nhà sản xuất phần cứng game đến đi đầu làn sóng AI,trở thành một trong những CEO kiêm nhà sáng lập có thời gian tại vị lâu nhất lĩnh vực công nghệ.Tương lai của Nvidia được đánh giá bất định và nhiều người đang kêu gọi ông quay lại,gồm cả tỷ phú Elon Musk. Còn theo Financial Times,chính ông cũng "đang cân nhắc về khả năng trở lại vị trí CEO Nvidia".
Steve Jobs - Apple
Tim Cook (trái) và Steve Jobs tại trụ sở Apple ở California tháng 7/2010. Ảnh: ReutersNăm 1985,9 năm sau khi đồng sáng lập Apple,Steve Jobs phải rời công ty sau bất đồng với CEO John Sculley. Khi đó,doanh số của Apple suy giảm và phong cách quản lý khắc nghiệt của Jobs làm gia tăng mâu thuẫn nội bộ,khiến hội đồng quản trị quyết định tước bỏ quyền điều hành của ông. Jobs vẫn giữ chức chủ tịch hội đồng quản trị trên danh nghĩa,nhưng sau đó ông từ chức.Rời Apple,Jobs thành lập công ty máy tính NeXT. Đến năm 1996,Apple mua lại NeXT với giá 427 triệu USD,mở đường đưa Steve Jobs trở lại công ty. Một năm sau,ông tiếp quản vị trí CEO,bắt đầu giai đoạn tái cấu trúc và định hình hướng phát triển của Apple.
Sam Altman - OpenAI
Sam Altman,CEO OpenAI,tại Hội nghị thượng đỉnh G7 ở Evian-les-Bains,Pháp,ngày 17/6/2026. Ảnh: ReutersNăm 2015,Sam Altman đồng sáng lập OpenAI hoạt động như một tổ chức phi lợi nhuận và giữ chức đồng chủ tịch cùng Elon Musk. Bốn năm sau,Altman trở thành CEO. Ông được xem như gương mặt đại diện cho làn sóng trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI) toàn cầu với sự ra đời của ChatGPT cuối năm 2022.Tháng 11/2023,hội đồng quản trị OpenAI bất ngờ sa thải Sam Altman với lý do không còn niềm tin vào khả năng lãnh đạo và "không minh bạch trong các cuộc trao đổi". Theo Reuters,chiến dịch lật đổ CEO lập tức vấp phải phản ứng dữ dội từ nhân viên và các nhà đầu tư. Chỉ bốn ngày sau,trước sức ép nội bộ,Altman được đưa trở lại vị trí giám đốc điều hành,còn cơ cấu hội đồng quản trị cũng trải qua những thay đổi lớn.
Jerry Yang - Yahoo
Nhà đồng sáng lập Yahoo Jerry Yang. Ảnh: YahooJerry Yang đồng sáng lập Yahoo khi còn là sinh viên Đại học Stanford và trở thành CEO năm 2007. Một năm sau,Microsoft đề nghị chi 44 tỷ USD thâu tóm Yahoo nhưng Yang phản đối. Sau khi đàm phán đổ vỡ,cổ phiếu công ty mất tới 20% giá trị.Theo The Verge,cách xử lý của Yang khiến ban lãnh đạo Yahoo bị chỉ trích,còn ông chịu sức ép từ chức. Ông thôi vị trí này năm 2009 nhưng tiếp tục giữ một vai trò khác trước khi rời công ty năm 2012,khép lại hành trình điều hành doanh nghiệp do mình đồng sáng lập.
Jack Dorsey - Twitter
Jack Dorsey,cựu CEO và người đồng sáng lập Twitter,dự hội thảo ở bang Florida,Mỹ năm 2024. Ảnh: AFPJack Dorsey là trường hợp đặc biệt khi hai lần mất chức CEO tại cùng một công ty.Năm 2008,Evan Williams,nhà đồng sáng lập Twitter/X,sa thải Dorsey khỏi vị trí lãnh đạo. Sau đó,Dorsey thành lập Square,hoạt động trong lĩnh vực xử lý thanh toán. Đến 2015,Twitter mời Dorsey trở lại làm CEO.Năm 2020,quỹ đầu tư Elliott Management chỉ trích Dorsey vì chia sẻ thời gian điều hành giữa Twitter và Square,gây sức ép buộc ông rời ghế. Trước áp lực từ cổ đông,Dorsey từ chức CEO Twitter năm 2021,kết thúc nhiệm kỳ lãnh đạo thứ hai tại mạng xã hội do mình đồng sáng lập.
Elon Musk - X.com
Elon Musk nghe Tổng thống Donald Trump phát biểu trước giới phóng viên tại Nhà Trắng ngày 29/9. Ảnh: ReutersNăm 1999,Musk thành lập X.com,công ty chuyên xử lý thanh toán trực tuyến. Một năm sau,doanh nghiệp sáp nhập với Confinity của Peter Thiel,tạo tiền đề hình thành PayPal. Công ty hợp nhất ban đầu vẫn giữ tên X.com,với Musk đảm nhận vị trí CEO.Tuy nhiên,ông sớm nảy sinh bất đồng với các lãnh đạo khác về tên thương hiệu,phong cách quản lý và kế hoạch viết lại toàn bộ hạ tầng kỹ thuật nền tảng. Mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm khi Musk đi hưởng tuần trăng mật. Khi đó,Thiel và nhà đồng sáng lập Max Levchin soạn thảo thư bất tín nhiệm đối với ông. Hội đồng quản trị bỏ phiếu thay thế Musk,đưa Thiel lên ghế CEO vào tháng 9/2000.
Martin Eberhard - Tesla
Martin Eberhard,nhà đồng sáng lập Tesla. Ảnh: MSAMartin Eberhard thành lập Tesla năm 2003,trước khi Elon Musk gia nhập năm 2004. Eberhard giữ chức CEO từ những ngày đầu,nhưng đến năm 2007,ông bị buộc rời vị trí.Trả lời Business Insider,Eberhard kể rằng Musk gọi điện thông báo hội đồng quản trị đã họp khi không có ông và quyết định ông nên từ chức. Năm 2009,Eberhard khởi kiện Tesla,tố cáo Musk phỉ báng và tìm cách đẩy ông khỏi công ty. Vụ tranh chấp sau đó được hai bên dàn xếp,khép lại mâu thuẫn giữa hai nhà đồng sáng lập hãng xe điện.
Eduardo Saverin - Facebook
Đồng sáng lập Facebook Eduardo Saverin. Ảnh: Facebook/Eduardo SaverinEduardo Saverin là một trong những người xây dựng Facebook năm 2004 cùng Mark Zuckerberg,khi cả hai còn học tại Đại học Harvard. Ông giữ chức giám đốc tài chính cho đến năm 2005,trước khi bị gạt khỏi hoạt động điều hành.Theo TechCrunch,sau khoản đầu tư 500.000 USD từ Peter Thiel,Facebook tiến hành tái cấu trúc và phát hành hàng triệu cổ phiếu mới,khiến tỷ lệ sở hữu 30% của Saverin bị pha loãng xuống dưới 10%. Ông sau đó kiện Facebook. Hai bên giải quyết tranh chấp ngoài tòa án vào năm 2009,giúp ông khôi phục danh hiệu đồng sáng lập và giữ lại cổ phần trị giá hơn 2 tỷ USD khi Facebook niêm yết.
Bảo Lâm tổng hợp