Kỳ vọng 'đèn bật xanh' cho xe cấp cứu đột quỵ qua mọi nút giao thông

Cục trưởng Quản lý Khám,chữa bệnh (Bộ Y tế) Hà Anh Đức kỳ vọng xe cấp cứu đột quỵ được ưu tiên đèn bật xanh qua các nút giao thông,rút ngắn thời gian đưa người bệnh đến viện.Đột quỵ và nhồi máu cơ tim là những tình huống cấp cứu tối khẩn. Tại hội thảo Phát triển mạng lưới cấp cứu đột quỵ ngoại viện ngày 20/8,Cục trưởng Hà Anh Đức cho rằng hệ thống giao thông thông minh cần ưu tiên xe cấp cứu,hướng tới "xe cứu thương đi đến đâu thì đèn xanh đến đó". Nếu xe phải mắc kẹt giữa đèn đỏ,thời gian điều trị vàng của người bệnh sẽ bị rút ngắn.Trên thực tế,xe cấp cứu hiện là phương tiện được ưu tiên lưu thông. Tuy nhiên trong bối cảnh hạ tầng giao thông quá tải,áp lực kẹt xe tắc đường khiến nhiều khi xe cấp cứu "bất lực" giữa dòng phương tiện đông đúc."Hệ thống đèn giao thông thông minh cần hoạt động cảm ứng tự động chuyển xanh khi xe cấp cứu qua sẽ giúp rút ngắn thời gian đưa bệnh nhân vào viện",ông Đức đề nghị.Việt Nam mỗi năm ghi nhận gần 200.000 ca đột quỵ. Mỗi phút trôi qua,người bệnh có thể mất khoảng 1,9 triệu tế bào thần kinh. Thuốc tiêu sợi huyết thường có cửa sổ điều trị 4,5 giờ,trong khi lấy huyết khối bằng can thiệp nội mạch có thể thực hiện muộn hơn ở một số trường hợp.Tại TP HCM,chưa tới 15% người bệnh đột quỵ đến cơ sở y tế trong 4,5 giờ đầu,hơn 40% đến viện bằng phương tiện cá nhân thay vì gọi cấp cứu 115. Khảo sát tại 87 cơ sở điều trị đột quỵ cho thấy khoảng 17 cơ sở có khả năng can thiệp toàn diện,19 cơ sở điều trị tiêu sợi huyết cơ bản. Gần 60% còn lại chủ yếu tiếp nhận,sơ cứu ban đầu,chưa có khả năng điều trị chuyên sâu.BS.CK2 Nguyễn Duy Long,Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 TP HCM,cho rằng thực trạng này đòi hỏi phải phân tầng cơ sở điều trị và điều phối người bệnh nhanh chóng đến đúng nơi,thay vì để gia đình tự lựa chọn bệnh viện. Vì vậy,mô hình cấp cứu đột quỵ được đề xuất gồm ba tầng: cộng đồng và y tế cơ sở; bệnh viện vệ tinh có khả năng xử lý ban đầu; bệnh viện chuyên khoa sâu thực hiện các kỹ thuật điều trị chuyên sâu.Nhân viên Trung tâm Cấp cứu 115 TP HCM vận chuyển người bệnh lên xe cứu thương. Ảnh: Hoàng ViệtNâng chất lượng cấp cứu ngoại viện,hướng đến mạng lưới thống nhất trên toàn quốc cũng là mục tiêu chính của Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện chuyên nghiệp đến năm 2030 được Chính phủ ban hành ngày 10/8. Theo đó,tất cả cơ sở khám chữa bệnh đủ điều kiện,cả công lập và tư nhân,có thể tham gia hoạt động cấp cứu ngoại viện thay vì chỉ dựa vào hệ thống 115.Hệ thống cấp cứu sẽ được tăng cường ứng dụng công nghệ số trong mọi khâu của quy trình vận hành. Xe cứu thương được lắp đặt định vị để tổng đài theo dõi vị trí,trạng thái và thời gian di chuyển. Nền tảng cấp cứu điều phối chung được kết nối tổng đài với êkíp trên xe và bệnh viện; tổng đài có thể gọi video hỗ trợ tại hiện trường và chuyển thông tin người bệnh đến nơi dự kiến tiếp nhận. Đề án cũng hướng tới chuẩn hóa nhân lực cấp cứu ngoại viện,tiến tới có mã ngành đào tạo và chứng chỉ hành nghề riêng,đồng thời tăng phối hợp giữa y tế,công an và giao thông trong điều phối phương tiện.Theo Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM Nguyễn Anh Dũng,thành phố cũng đang xây dựng kế hoạch phát triển mạng lưới cấp cứu đột quỵ,tập trung vào chuẩn hóa mạng lưới,phân tầng cơ sở điều trị,số hóa dữ liệu và bảo đảm người dân tiếp cận cấp cứu nhanh chóng. Trọng tâm là Stroke Map - bản đồ số về đột quỵ tích hợp với hệ thống điều hành 115,thể hiện vị trí,năng lực chuyên môn và khả năng tiếp nhận của từng cơ sở. Khi nhận ca đột quỵ ngoài bệnh viện,hệ thống sẽ dựa vào vị trí người bệnh và khả năng tiếp nhận của các cơ sở để xác định nơi phù hợp,hạn chế tình trạng đưa người bệnh đến bệnh viện không đủ năng lực rồi phải chuyển tiếp.Lê Phương