Bác sĩ cảnh báo 5 dấu hiệu báo động hệ miễn dịch 'yếu ớt'

Ốm vặt triền miên,vết thương lâu lành hay tỉnh dậy mệt mỏi dù đã ngủ đủ 8 tiếng... là những dấu hiệu nhỏ nhưng góp phần cho thấy hệ miễn dịch đang gặp vấn đề.PGS.TS.BS Lê Xuân Hải,Giám đốc Trung tâm Miễn dịch - Di truyền,Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương,cho biết hệ miễn dịch giống như một đội quân ngày đêm bảo vệ cơ thể trước vi khuẩn,virus và các tác nhân gây hại từ bên ngoài. Tuy nhiên,khi cơ thể gặp vấn đề,hệ miễn dịch cũng có thể phát đi những tín hiệu cảnh báo mà chúng ta thường bỏ qua.Vậy làm thế nào để nhận biết những dấu hiệu này? Hãy cùng lắng nghe những tín hiệu từ chính cơ thể mình qua 5 dấu hiệu dưới đây:Ốm vặt triền miên,trên 3 lần/nămNếu trong một năm,bạn thường xuyên bị ốm 3-4 lần trở lên thì có thể là dấu hiệu cần chú ý đến tình trạng sức khỏe và khả năng bảo vệ cơ thể của hệ miễn dịch.Có thể hình dung hệ miễn dịch như một đội quân bảo vệ cơ thể. Khi cơ thể thiếu hụt các dưỡng chất cần thiết hoặc không được nghỉ ngơi đầy đủ,khả năng duy trì hoạt động bình thường của chúng có thể bị ảnh hưởng,không đủ sức chống lại cả những loài virus,vi khuẩn yếu ớt nhất. Cách khắc phục là cần duy trì chế độ ăn uống cân bằng,bổ sung đầy đủ các vi chất như vitamin C,kẽm,đồng thời ngủ đủ giấc và dành thời gian nghỉ ngơi hợp lý. Đây chính là những điều kiện cần thiết giúp cơ thể duy trì khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh.Vết thương lâu lànhNếu chẳng may bị đứt tay nhưng sau khoảng hai tuần,vết thương vẫn không có dấu hiệu lành lại,hoặc thường xuyên sưng đỏ,chảy mủ,bạn nên chú ý vì đây có thể là dấu hiệu cho thấy quá trình hồi phục của cơ thể đang gặp vấn đề.Hình dung quá trình làm lành vết thương giống như một công trường xây dựng. Khi da bị tổn thương,cơ thể cần huy động các tế bào miễn dịch để kiểm soát nguy cơ nhiễm trùng,đồng thời cung cấp nguyên liệu để tái tạo mô và phục hồi vùng da bị thương. Nếu thiếu hụt dưỡng chất cần thiết,quá trình sửa chữa này có thể bị chậm lại.Vì vậy,để hỗ trợ vết thương mau lành,chúng ta cần bảo đảm chế độ ăn đầy đủ protein (chất đạm),vitamin A và các vi chất cần thiết,trong đó có vitamin C và kẽm. Bên cạnh đó,cần vệ sinh vết thương đúng cách và theo dõi các dấu hiệu bất thường. Nếu vết thương lâu lành,sưng đỏ lan rộng,đau tăng hoặc chảy mủ,nên đi khám để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.Vết thương nhỏ nhưng lâu lành là điều bạn nên chú ý. Ảnh minh họa: FirstaidproMệt mỏi không rõ nguyên nhânNếu đã ngủ đủ khoảng 8 tiếng mỗi đêm nhưng sáng thức dậy vẫn cảm thấy uể oải,thiếu năng lượng,tình trạng này có thể là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang gặp vấn đề về sức khỏe. Một trong những nguyên nhân liên quan đến tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng kéo dài.Trong một số trường hợp,tình trạng viêm mạn tính có thể diễn ra âm thầm,không có biểu hiện rõ ràng nhưng vẫn ảnh hưởng đến sức khỏe và khiến người bệnh thường xuyên mệt mỏi. Ngoài ra,thiếu máu,rối loạn tuyến giáp,căng thẳng kéo dài hoặc chất lượng giấc ngủ kém cũng có thể là nguyên nhân.Để hỗ trợ cơ thể phục hồi,chúng ta nên hạn chế tiêu thụ quá nhiều đường,tăng cường rau xanh và thực phẩm giàu dinh dưỡng,đồng thời duy trì giờ ngủ,giờ thức đều đặn và ngủ đủ giấc. Thói quen đi ngủ trước 23 giờ có thể giúp ổn định nhịp sinh học nếu phù hợp với lịch sinh hoạt của mỗi người. Những thay đổi này góp phần hỗ trợ sức khỏe tổng thể và hoạt động bình thường của hệ miễn dịch. Nếu tình trạng mệt mỏi kéo dài dù đã nghỉ ngơi đầy đủ,bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân.Rối loạn tiêu hóaNếu thường xuyên bị đầy bụng,táo bón hoặc tiêu chảy,bạn nên chú ý đến sức khỏe đường ruột. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy hệ tiêu hóa đang gặp vấn đề,trong đó có sự mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Đường ruột cũng là nơi tập trung một lượng lớn tế bào miễn dịch,đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây bệnh. Vì vậy,sức khỏe đường ruột có mối liên hệ mật thiết với hoạt động của hệ miễn dịch.Để cải thiện tình trạng này,trước hết,chúng ta nên điều chỉnh chế độ ăn uống theo hướng cân bằng và lành mạnh hơn. Có thể bổ sung các thực phẩm lên men chứa lợi khuẩn như sữa chua,kim chi,đồng thời tăng cường chất xơ từ rau xanh,trái cây và ngũ cốc nguyên hạt để hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột. Bên cạnh đó,nên hạn chế đồ ăn nhanh,thực phẩm chế biến sẵn và lượng đường bổ sung quá mức.Việc sử dụng men vi sinh cũng có thể hữu ích trong một số trường hợp,nhưng hiệu quả phụ thuộc vào chủng vi sinh và tình trạng cụ thể của mỗi người. Không nên tự ý dùng men tiêu hóa hoặc các chế phẩm bổ sung kéo dài khi chưa rõ nguyên nhân. Nếu tình trạng rối loạn tiêu hóa diễn ra thường xuyên,kéo dài hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường,bạn nên đi khám để được xác định nguyên nhân và có hướng xử lý phù hợp.Biểu hiện dị ứng bất thườngNếu đột nhiên xuất hiện các triệu chứng như nổi mẩn đỏ,ngứa da hoặc nổi mề đay dù không nhận thấy thay đổi rõ rệt trong chế độ ăn uống hay sinh hoạt,bạn nên chú ý theo dõi. Đây có thể là biểu hiện của phản ứng dị ứng,xảy ra khi hệ miễn dịch phản ứng quá mức với những chất vốn vô hại đối với phần lớn mọi người. Tuy nhiên,không phải mọi trường hợp nổi mẩn,ngứa hay mề đay đều do hệ miễn dịch suy yếu.Có thể hình dung hiện tượng này giống như hệ thống báo cháy trong một ngôi nhà. Thay vì chỉ phát tín hiệu khi có đám cháy thực sự,hệ thống lại trở nên quá nhạy cảm,liên tục phát chuông ngay cả khi chỉ có những tác nhân không nguy hiểm.Tương tự,trong phản ứng dị ứng,hệ miễn dịch có thể nhận diện nhầm một số chất vô hại thành tác nhân gây hại và kích hoạt phản ứng viêm.Để hạn chế các biểu hiện bất thường,chúng ta nên chú ý xác định những yếu tố có thể gây dị ứng,duy trì chế độ sinh hoạt điều độ và kiểm soát căng thẳng. Bên cạnh đó,có thể bổ sung các thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi,cá thu,hạt chia và hạt lanh vào chế độ ăn uống cân bằng. Omega-3 có vai trò trong điều hòa phản ứng viêm,nhưng không thể thay thế việc xác định và điều trị nguyên nhân gây dị ứng.Nếu tình trạng dị ứng tái diễn nhiều lần,bạn nên đi khám để tìm tác nhân gây bệnh và được hướng dẫn xử trí phù hợp. Đặc biệt,nếu xuất hiện khó thở,sưng lưỡi hoặc sưng họng,cần cấp cứu ngay vì đây có thể là dấu hiệu của phản vệ.Thúy Quỳnh