Ukraine 'bắn dè sẻn,bỏ chế độ tự động' giữa cơn đói tên lửa Patriot
Quan chức Ukraine cho biết các đơn vị Patriot phải thay đổi chiến thuật khai hỏa để tiết kiệm tên lửa trong lúc nguồn cung khan hiếm.Trong cuộc phỏng vấn được RBC-Ukraine công bố ngày 26/10,phát ngôn viên không quân Ukraine Yury Ignat tuyên bố "kinh nghiệm của chúng tôi với tổ hợp Patriot khác biệt đáng kể so với cách tiếp cận của những quốc gia khác",trong đó nổi bật là mức độ tiêu hao tên lửa."Các kíp phòng không Ukraine đã học cách bắn dè sẻn,chỉ sử dụng một tên lửa để đối phó một mục tiêu. Trong khi đó,tại Trung Đông,họ có thể phóng tới 8 quả đạn nhằm vào một mục tiêu đang lao tới",ông Ignat nói.
Bệ phóng Patriot với đạn PAC-2 của Ukraine trong ảnh công bố tháng 6/2023. Ảnh: MilitarnyMột chỉ huy đơn vị Patriot Ukraine từng tiết lộ học thuyết phòng không tiêu chuẩn của Mỹ quy định phải phóng 2-4 đạn để bảo đảm khả năng bắn hạ mục tiêu.Đại tá Ignat giải thích rằng tổ hợp Patriot có 3 chế độ khai hỏa là tự động,bán tự động và thủ công.Ở chế độ tự động,hệ thống có thể phóng lượng lớn đạn để chặn mục tiêu mà không cần con người can thiệp. Nếu thiếu kinh nghiệm,kíp vận hành có thể khai hỏa hàng loạt quả đạn nhằm vào một máy bay không người lái (UAV) rẻ tiền hoặc tên lửa đạn đạo,dẫn tới tình trạng cạn đạn và trắng bệ chỉ sau vài phút chiến đấu."Số tên lửa Patriot đã tiêu thụ ở Trung Đông đủ duy trì hoạt động cho các tổ hợp phòng không của Ukraine trong nhiều năm. Đây là lý do chúng ta đối mặt với cuộc khủng hoảng hiện nay",ông nói,đề cập tình trạng thiếu tên lửa mà Ukraine đang hứng chịu.Đại tá Ignat dường như ám chỉ các khẩu đội Patriot của Ukraine đã từ bỏ chế độ khai hỏa tự động,chỉ dựa vào chế độ bán tự động hoặc thủ công để hạn chế tiêu hoa quá nhiều tên lửa cho một mục tiêu.
Khoảnh khắc lá chắn Patriot 'khai hỏa như súng máy' để chặn tên lửa IranKhoảnh khắc các trận địa Patriot bảo vệ căn cứ Muwaffaq Salti khai hỏa rạng sáng 9/9. Video: X/BabakTaghvaee1Đại tá Ignat đề cập một chiến thuật khác mà Ukraine áp dụng là không bố trí Patriot theo trận địa cố định,mà liên tục di chuyển giữa các trận địa dự bị,thậm chí áp sát tiền tuyến để phục kích chiến đấu cơ đối phương rồi rút lui an toàn.Ông Ignat nhắc lại sự kiện hồi tháng 5/2023 trên bầu trời tỉnh Bryansk của Nga,khi Ukraine tuyên bố hạ liên tiếp 5 máy bay đối phương. Truyền thông Nga khi đó xác nhận có 4 máy bay bị rơi,gồm hai trực thăng đa dụng Mi-8,một tiêm kích bom Su-34 và một chiến đấu cơ đa năng Su-35S.Tuy nhiên,quân đội Ukraine gần đây dường như không còn dùng Patriot để phục kích máy bay Nga. Tình trạng thiếu tên lửa buộc nước này tập trung các khẩu đội Patriot gần thủ đô Kiev và những địa điểm trọng yếu,ưu tiên đánh chặn tên lửa đạn đạo đối phương.
Iskander-M Nga tập kích trận địa Patriot UkraineTên lửa Iskander-M Nga lao xuống trận địa Patriot Ukraine trong video công bố ngày 9/10/2024. Video: BQP NgaChiến thuật triển khai gần tiền tuyến cũng khiến các tổ hợp Patriot đối mặt với nguy cơ bị máy bay không người lái (UAV) của Nga phát hiện,chỉ điểm cho đòn tập kích bằng tên lửa đạn đạo Iskander-M nhằm vào trận địa hoặc trên đường cơ động.Chưa rõ Ukraine thay đổi chiến thuật vận hành Patriot để tiết kiệm đạn từ khi nào.Video công bố hồi tháng 5/2023,chỉ vài ngày sau khi Ukraine tiếp nhận tổ hợp Patriot đầu tiên,cho thấy 30 tên lửa được phóng lên từ một trận địa ở Kiev trong vòng hai phút để đối phó đòn tập kích của Nga. Ảnh vệ tinh sau đó cho thấy một tên lửa siêu vượt âm Kinzhal đã lao xuống trận địa Patriot ở sân bay quốc tế Zhuliany.Hình ảnh được người dân Kiev ghi lại hồi giữa năm ngoái cho thấy các trận địa Patriot ở thủ đô khai hỏa 17 quả đạn trong một phút rưỡi để đối phó tên lửa đạn đạo Iskander-M của Nga.
Xuất hiện video 'trận địa Patriot ở Kiev' phóng liên tiếp 17 tên lửaTrận địa phòng không nghi là Patriot khai hỏa tại Kiev rạng sáng 24/5. Video: X/DDGeopoliticsPatriot là hệ thống vũ khí đắt nhất mà Mỹ và đồng minh viện trợ cho Ukraine. Mỗi tổ hợp có giá gần 1,1 tỷ USD,trong đó tên lửa có chi phí 690 triệu USD và các thành phần khác tốn khoảng 400 triệu USD. Mỗi khẩu đội Patriot hoàn chỉnh gồm một xe chỉ huy,đài radar điều khiển hỏa lực,xe phát điện,đài thông tin liên lạc cùng 6-8 bệ phóng.Các hệ thống Patriot Ukraine được trang bị đạn tên lửa PAC-3 MSE hiện đại nhất do Mỹ sản xuất,có tầm bắn tối đa 120 km đối với máy bay và 60 km đối với tên lửa đạn đạo. Ukraine nhiều lần ca ngợi hiệu quả của Patriot,nhấn mạnh đây là vũ khí duy nhất đối phó được tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và tên lửa đạn đạo chiến thuật Iskander-M của Nga.
Nguyễn Tiến (Theo RBC Ukraine,AP,Reuters)
