Quyết định của Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) mở ra cơ hội kéo dài sự sống cho hàng trăm bệnh nhân ung thư mỗi năm. Đây là bước đột phá lớn nhất trong phác đồ điều trị ung thư buồng trứng thể khó chữa của NHS suốt hơn hai thập kỷ qua,mang lại hy vọng cho những người vốn có rất ít lựa chọn điều trị hiệu quả,BBC dẫn hôm 9/6.
Mirvetuximab soravtansine do hãng dược phẩm AbbVie phát triển,hoạt động theo cơ chế kháng thể liên hợp thuốc (ADC),phương pháp điều trị trúng đích tiên tiến. Khác với hóa trị truyền thống vốn tiêu diệt cả tế bào ung thư lẫn tế bào khỏe mạnh và gây suy kiệt cơ thể,loại thuốc này hoạt động như một "con ngựa thành Troy".
Kháng thể trong thuốc đóng vai trò "dẫn đường",chủ động tìm kiếm và bám vào một loại protein đặc hiệu xuất hiện nhiều trên bề mặt tế bào ung thư buồng trứng gọi là thụ thể folate alpha (FRα). Sau khi xâm nhập vào bên trong tế bào bệnh,thuốc mới giải phóng chất độc để phá hủy khối u từ nội bộ,giúp bảo vệ tối đa các mô lành xung quanh.
Viện Y tế và Chăm sóc Sức khỏe Quốc gia Anh (NICE) phê duyệt liệu pháp này cho bệnh nhân ung thư buồng trứng,ung thư phúc mạc (lớp màng mỏng lót bên trong ổ bụng) và ung thư ống dẫn trứng. Điều kiện tiếp cận thuốc là người bệnh đã kháng hóa trị chứa bạch kim và xét nghiệm cho thấy khối u có biểu hiện protein FRα.
Thuốc được truyền qua đường tĩnh mạch theo chu kỳ 3 tuần một lần,mỗi lần kéo dài từ 2 đến 4 tiếng với liều lượng tính theo cân nặng của từng người. Mỗi lọ thuốc 100 mg có giá niêm yết 4.950 bảng Anh (hơn 163 triệu đồng,chưa thuế VAT),tuy nhiên NHS England sẽ mua với mức giá ưu đãi riêng theo thỏa thuận bảo mật với hãng dược. Xứ Wales và Bắc Ireland dự kiến cũng áp dụng chính sách chi trả này,trong khi Scotland sẽ đưa ra quyết định độc lập.
Hiệu quả của phương pháp mới được chứng minh qua thử nghiệm lâm sàng toàn cầu Mirasol trên 453 bệnh nhân,công bố trên tạp chí y khoa New England Journal of Medicine (NEJM). Kết quả cho thấy nhóm sử dụng mirvetuximab soravtansine đạt thời gian sống trung bình 16,5 tháng,kéo dài hơn đáng kể so với mức 12,8 tháng của nhóm hóa trị. Thời gian kiểm soát bệnh không tiến triển xấu của nhóm dùng thuốc mới đạt trung bình 5,6 tháng,vượt trội hơn so với 4 tháng ở nhóm điều trị truyền thống.
Liệu pháp nhắm trúng đích này giúp giảm thiểu đáng kể độc tính lên cơ thể. Nghiên cứu của NEJM ghi nhận tỷ lệ gặp tác dụng phụ nghiêm trọng từ độ 3 trở lên ở nhóm dùng thuốc mới chỉ là 41,7%,thấp hơn nhiều so với mức 54,1% của nhóm hóa trị. Số bệnh nhân phải bỏ dở liệu trình vì không dung nạp thuốc cũng giảm từ 15,9% xuống còn 9,2%. Các phản ứng phụ thường gặp gồm nhìn mờ,khô mắt,mệt mỏi,buồn nôn và giảm tế bào máu đều nằm trong tầm kiểm soát nhờ các biện pháp chăm sóc hỗ trợ.
Bà Patricia Hill,64 tuổi ở Bắc London,người chuyển sang dùng loại thuốc này từ tháng 1 năm nay sau khi thất bại với nhiều đợt hóa trị,mô tả sự khác biệt giữa hai phương pháp như "ngày và đêm".
Nhờ cơ thể không bị tàn phá bởi tác dụng phụ,bà Hill có thể đi ăn nhà hàng,xem kịch,thưởng ngoạn lễ hội hoa và bay sang Ireland thăm người thân thay vì phải nằm liệt giường để phục hồi như trước.
Tương tự,bà Jenny Green,71 tuổi ở Hertfordshire,một bệnh nhân tham gia thử nghiệm lâm sàng,cho biết cơ thể bà đáp ứng rất tốt,hầu như không gặp phản ứng phụ nào,các nốt ung thư đang thu nhỏ lại và chỉ số xét nghiệm máu dần trở về mức bình thường.
Bà Patricia Hill cảm thấy như lấy lại được phần lớn cuộc sống bình thường sau khi dùng mirvetuximab soravtansine từ tháng 1 năm nay. Ảnh: Patricia Hill
Bình Minh (Theo NHS England,The BMJ,BBC)
