Bellingham và bài hát buồn mang niềm hy vọng của đội tuyển Anh
Như giai điệu trong bài "Hey Jude" của ban nhạc huyền thoại The Beatles,tiền vệ Jude Bellingham được kỳ vọng giúp bóng đá Anh giải cơn khát danh hiệu sau quá nhiều lần lỡ hẹn với vinh quang.Một ngày hè 1968,một người đàn ông vừa lái xe vừa suy nghĩ nên nói gì để an ủi một đứa trẻ 5 tuổi có bố mẹ vừa chia tay. Người bố của đứa nhỏ là bạn thân của ông,một người mà cả thế giới đều biết nhưng gần như vắng mặt trong ngôi nhà của đứa con đang lớn lên từng ngày.Như Paul McCartney về sau tiết lộ trong tự truyện,câu hát đến với ông không báo trước,như cách những điều quan trọng nhất thường đến. "Hey Jules,don't make it bad. Take a sad song and make it better" (Này Jules ơi,đừng tự làm khổ mình. Hãy nhận một khúc ca buồn và biến nó thành giai điệu tươi sáng hơn).Cậu bé Jules ấy là Julian Lennon. Sau này,khi bài hát hoàn thành,Jules được đổi thành Jude,bởi vì âm thanh của nó vang lên đẹp hơn. McCartney đưa bài hát cho người bạn thân John Lennon cùng các thành viên khác của The Beatles,và họ cùng nhau tạo ra thêm một tác phẩm để đời nữa.

The Beatles hát Hey JudeThe Beatles hát Hey Jude.Trong gần 60 năm,"Hey Jude" là bài hát người lớn cất lên để dỗ dành một đứa trẻ. Còn bây giờ,lời thủ thỉ ấy lại khoác lên mình ý nghĩa khác nhờ một đứa trẻ cũng tên Jude,sinh ra ở Birmingham - một thành phố tăm tối không kém gì Gotham trong truyện tranh Batman. Ở thành phố này,vào giai đoạn 1850-1914 mà Birmingham được ví như "Công xưởng của thế giới",bầu trời từng có màu của bồ hóng và than đá,nơi những đứa trẻ lớn lên với tiếng búa máy vọng vào giấc ngủ. Có một nhà văn đã sống ở đó khi còn nhỏ,và sau này,khi cần tạo ra một vùng đất của lửa và tro tàn,ông chỉ việc nhắm mắt lại và nhớ về quê hương. Modor,vùng đất giả tưởng đen tối,nơi ngự trị của Chúa tể Bóng tối Sauron trong tác phẩm kinh điển Chúa tể những chiếc nhẫn (The Lord of the Rings),đã được John Ronald Reuel Tolkien tạo ra như thế đó.Nhưng thành phố ấy không chỉ sinh ra tro bụi. Nó còn sinh ra một thứ âm nhạc nặng nề mà sau này người ta gọi là "heavy metal",và đặc biệt là cả những người đàn ông đội mũ lưỡi trai nhét đầy dao lam,sống bằng sự liều lĩnh và những trò cá cược trong bóng tối. Họ tự gọi mình là Peaky Blinders,những bóng ma có thật,lang thang qua những con đường chật hẹp của khu dân cư Small Heath từ cuối thế kỷ trước. Cũng tại khu phố ấy,năm 1875,một đội bóng đá ra đời,tiền thân của CLB Birmingham City sau này.Năm 2023,đội bóng ấy được mua lại bởi một công ty mang tên Shelby,cái tên đi liền với Peaky Blinders. Họ lấy tên một băng đảng để mua lại đội bóng của chính khu phố đã sinh ra băng đảng ấy. Lịch sử có khiếu hài hước riêng của nó.

Băng giang hồ trong phim "Peaky Blinders: Gã bất tử" nói về giới xã hội đen ở Birmingham chiếu trên Netflix. Ảnh: Netflix
Nhưng câu chuyện hay nhất mà khu dân cư Small Heath từng kể không phải là về băng đảng,mà về gia đình.Mark Bellingham là một cảnh sát. Cả đời ông đứng ở phía bên kia chiến tuyến với những gã đội mũ lưỡi trai. Nhưng đó chỉ là một nửa cuộc đời ông. Nửa còn lại diễn ra vào những ngày cuối tuần,trên những sân bóng nghiệp dư lồi lõm,nơi khán đài thưa thớt người ở các giải đấu hạng ruồi. Hơn 20 năm,hơn 700 bàn thắng. Người ta gọi ông là "Pelé của bóng đá nghiệp dư" - biệt danh nghe vừa như lời khen,vừa như lời nhắc nhở về giới hạn mà ông không bao giờ vượt qua được.Có điều gì đó thật lạ lùng khi nghĩ về những bàn thắng ấy. Hơn 700 lần bóng đi vào lưới. Hơn 700 lần một người đàn ông giơ tay mừng trong sự vô danh gần như tuyệt đối. Nhưng rồi con trai ông chỉ cần một bàn thắng để 80.000 người đồng thanh hát vang tên cậu.Đứa trẻ ấy tên là Jude.Không rõ có phải cha mẹ Jude đặt tên cậu theo bài hát của The Beatles hay không. Gia đình chưa bao giờ xác nhận điều đó. Nhưng có một sự thật nhỏ bé,gần như là một trò đùa của ngôn ngữ: cái tên Bellingham,nếu bóc tách ra từ những lớp cổ ngữ Anglo-Saxon,Bell(a) + inga + hām có nghĩa là "mái nhà của con cháu Bella". Còn Birmingham? Là Beorma + inga + hām "Mái nhà của con cháu Beorma". Cùng một công thức đặt tên từ cả ngàn năm trước. Đứa trẻ mang trong họ cấu trúc của chính thành phố đã sinh ra mình.

Jude Bellingham cùng bố mẹ và em trai trong lễ ký hợp đồng chuyên nghiệp với Birmingham City. Ảnh: Birmingham City FCCó lẽ đó mới là điều quan trọng. Không phải bài hát. Mà là ý niệm về một mái nhà.Lên 7 tuổi,Jude gia nhập lò đào tạo của Birmingham City. 16 tuổi,cậu ra mắt đội một. Sang tuổi 17,Jude rời đi. Ngày cậu ra đi,CLB tuyên bố treo vĩnh viễn chiếc áo số 22. Một cậu bé mới đá đúng một mùa giải,và họ đã quyết định rằng không ai xứng đáng mặc chiếc áo ấy nữa. Ngày ấy,nhiều người cười. Họ nói đó là sự ảo tưởng của một đội bóng nhỏ. Giờ thì không ai còn cười nữa.Nhưng câu chuyện về Jude Bellingham không thực sự là câu chuyện về bóng đá. Hoặc ít nhất,không chỉ là bóng đá.Khi gia đình tan vỡ,những đứa trẻ phải lớn lên trong khoảng trống mà cha mẹ để lại,những vết thương không bao giờ lành hẳn. "Hey Jude" được viết cho một đứa trẻ như thế. Nhưng gia đình Bellingham chỉ tan,mà không vỡ.Khi Jude sang Đức khoác áo Dortmund,mẹ cậu - bà Denise - bỏ lại cuộc sống ở Anh để đi theo. Bà lo từng bữa ăn,sắp xếp từng cuộc hẹn,trở thành một cái bóng lặng lẽ phía sau một tài năng đang vươn mình ra ánh sáng. Khi Jude chuyển đến Real Madrid,bà lại xách vali lên và đi. Còn Mark ở lại Anh,cùng đứa con nhỏ Jobe - cũng là một cầu thủ,từ lò đào tạo Birmingham và đi theo đúng con đường của anh trai. Bố một nửa,mẹ một nửa. Như một cơ thể sống tự phân chia tế bào để tiếp tục phát triển.Đó cũng là thông điệp mà bài hát "Hey Jude" thực sự muốn truyền tải. Không phải là đừng buồn,mà là hãy biến nỗi buồn thành một thứ gì đó có thể chịu đựng được.Tháng 9/2023,Jude mới chơi trận thứ tư cho Real. Phút thứ 95,trận đấu với Getafe,thủ môn đối phương đẩy bóng ra,và cậu bé 20 tuổi có mặt ở đúng chỗ mà trái bóng rơi xuống. Một thói quen sẽ theo cậu suốt sự nghiệp,luôn ở đúng nơi vào đúng thời điểm. Bàn thắng thứ năm chỉ sau 4 trận. Và rồi khán đài Bernabeu - nơi từng quay lưng với cả những huyền thoại vĩ đại nhất - đồng thanh cất lên giai điệu quen thuộc: "Hey Jude."Sau này,cậu kể lại rằng đó là âm thanh lớn nhất cậu từng nghe trong đời. Chân Jude run lên. Cậu chỉ muốn đứng yên và lắng nghe.

Tiền vệ Jude Bellingham đánh đầu,mở tỷ số trận Real Madrid thắng Villarreal 4-1 ở vòng 17 La Liga trên sân Bernabeu ngày 17/12/2023. Ảnh: AFPCó một câu trong bài hát mà Paul McCartney từng muốn cắt bỏ vì nghĩ nó vô nghĩa. "The movement you need is on your shoulder" (Bước chuyển mình con cần,vốn đã sẵn trên vai). John Lennon không cho sửa,nói đó là câu hay nhất bài. Và phải mất gần 60 năm,câu hát tưởng chừng như vô nghĩa ấy mới tìm thấy ý nghĩa của nó.Suốt gần ba năm,Jude chơi bóng với cái khớp vai trái sẵn sàng bật ra ngoài bất cứ lúc nào. Chấn thương đến từ mùa 2022-2023,nhưng cậu từ chối phẫu thuật vì không muốn bỏ lỡ World Cup. Tháng 11/2023,trong một trận đấu cùng Real,cái vai ấy trật hẳn ra. "Điều đau đớn nhất tôi từng trải qua",cậu kể lại trong phim tài liệu Jude - Under the Knife. Những lần trước,Jude còn có thể tự nắn nó về vị trí cũ. Lần này thì không. Cậu chỉ biết nằm đó và chờ bác sĩ,trong một thời gian mà cậu mô tả là "dài như thế kỷ".Bác sĩ khuyên phẫu thuật,và có nghĩa là nghỉ ba tháng. Jude chọn phương án còn lại: băng chặt vai,đeo đai cố định,và cứ thế ra sân. Với cái vai lủng lẳng ấy,cậu vô địch La Liga,vô địch Champions League,và đá từng phút cho đội tuyển Anh tại Euro 2024. Mãi đến hè 2025,cậu mới chịu lên bàn mổ,và thú nhận đó là lần lo lắng nhất trong đời mình.Mọi thứ cần để vận hành,Jude đều chất hết lên vai. Đúng như câu hát đã nói.World Cup 2026. Đêm Miami nóng như một cái lò. Anh gặp Na Uy trong trận tứ kết. Mọi thứ đang diễn ra tồi tệ. Họ bị dẫn trước. Họ bị lấn lướt. Và rồi,phút bù giờ,Jude gỡ hòa. Hiệp phụ,lại là cậu,chớp lấy một pha bóng lộn xộn trong vòng cấm để ấn định tỷ số 2-1.NBC Sports bình luận "một mình Jude đã kéo lê cả nước Anh vào bán kết". Một cách diễn đạt kỳ lạ. Như thể cả quốc gia là gánh nặng trên vai cậu bé 23 tuổi.Bellingham gỡ hòa 1-1 trước Na Uy.Bellingham ấn định tỷ số 2-1 trước Na Uy.Sau trận,HLV tuyển Anh Thomas Tuchel nói với báo chí rằng đội bóng đã chơi cẩu thả nhưng may mắn. Trước đó,ông dùng từ "ghê tởm" để mô tả ngọn lửa mà đôi khi ông nhìn thấy trong mắt Jude. Một từ kỳ lạ để nói về một con người. Sau này,nhà cầm quân người Đức phải xin lỗi,đổ lỗi cho vốn tiếng Anh hạn chế. Nhưng lời nói gió bay,nên không thu hồi lại được.Khi được hỏi về điều đó,Jude chỉ nhún vai. "Ừ,thì,sao cũng được." Rồi cậu nói thêm: "Có lẽ ông ấy không biết đá trong điều kiện đó,trước những cầu thủ như Haaland và Odegaard,là như thế nào".Người hâm mộ yêu Jude vì tài năng. Nhưng họ đôi khi cũng ghét cậu vì Jude ý thức được tài năng ấy. Tại Euro 2024,khi ghi một trong những bàn thắng đẹp nhất lịch sử đội tuyển Anh - một cú móc bóng ngược ở phút bù cuối cùng,cậu đã chạy về phía ống kính máy quay và hét lên: "Còn ai khác nữa?".Báo chí gọi đó là ngạo mạn. Jude gọi đó là "biết người biết ta". Sau này,cậu thừa nhận từng để bụng từng lời chỉ trích,từng cái nhíu mày,từng bài báo,và biến chúng thành nhiên liệu. Jude nói cậu chơi hay nhất khi mang "một mối hận trên vai".Và bây giờ,tháng 7/2026,nước Anh đứng trước ngưỡng cửa của một điều gì đó mà họ chưa từng chạm tới trong suốt 60 năm. Bán kết World Cup,gặp Argentina. Đó không chỉ là một đối thủ. Mà là một hồn ma đã ám ảnh họ qua Bàn tay của Chúa,những cú solo không thể ngăn cản,những tấm thẻ đỏ oan nghiệt.

Tiền vệ Jude Bellingham ăn mừng sau khi ghi bàn gỡ hòa 1-1 trong trận Anh thắng ngược Na Uy 2-1 ở tứ kết World Cup 2026 trên sân Miami,Miami Gardens,Florida,Mỹ ngày 11/7/2026. Ảnh: AP"Hey Jude" ra đời năm 1968,hai năm sau chức vô địch World Cup duy nhất của tuyển Anh. Nghĩa là trong suốt cuộc đời nó,bài hát chưa một lần được chứng kiến bóng đá Anh lên đỉnh thế giới. Nỗi buồn mà nó yêu cầu phải được làm cho hay hơn,hóa ra,già đúng bằng chính nó.Bài hát dài hơn 7 phút,gấp đôi tiêu chuẩn của radio thời bấy giờ. Ai cũng khuyên cắt ngắn. The Beatles từ chối. Và nó đứng đầu bảng xếp hạng 9 tuần liền. Hơn nửa bài hát chỉ là một đoạn điệp khúc không lời lặp đi lặp lại: "na na na,na na na na...". Như thể bài hát không muốn kết thúc. Như thể niềm an ủi phải kéo dài cho đến khi nào đứa trẻ thực sự nín khóc.Suốt ba thập kỷ,người Anh hát "Football's coming home" (Bóng đá đang trở về nhà) như một lời bùa chú càng hát càng nghẹn,vì quê hương của bóng đá liên tục gục ngã ở ngưỡng cửa vinh quang các giải đấu lớn. Họ hát khi Paul Gascoigne khóc ở Turin tại World Cup 1990. Họ hát khi những quả penalty bay vọt xà ở World Cup 1998,2006. Họ hát khi hai lần gục ngã ở chung kết Euro (2020 và 2024),chỉ trong gang tấc. Một bài hát buồn,hát mãi thành quen.

Jude Bellingham buồn bước qua chiếc Cup vô địch sau khi cùng tuyển Anh thua Tây Ban Nha 1-2 trong trận chung kết Euro 2024 trên sân Olympic,Berlin,Đức ngày 14/7/2024. Ảnh: AFPNhưng có lẽ người Anh đã hát sai một chữ. Trong cổ ngữ của tổ tiên họ,"nhà" không phải home mà là hām. Và mùa hè này,chữ ấy đã nằm sẵn trên lưng áo của đứa trẻ Belling-hām,một đứa trẻ từ thành phố của 1000 nghề,thành phố đã sản sinh ra những vùng đất chết,thứ âm nhạc của kim loại và những băng đảng đội mũ lưỡi trai,con trai của một người đàn ông ghi hơn 700 bàn trong vô danh và một người đàn bà dành cả đời xách vali theo con,đang đứng cách hai trận đấu để làm nốt điều mà bài hát đã dặn dò từ cái năm xa lắc ấy.Nhận lấy một bài hát buồn. Và làm cho nó hay hơn.Trước Argentina của Lionel Messi,nước Anh đang nín thở chờ đợi cái đoạn "hay hơn" ấy.Widget dự đoán độ vô địch World Cup 2026Widget dự đoán cầu thủ xuất sắc nhất World Cup 2026
Hoài Thương