Tên lửa SpaceX sắp đâm vào Mặt Trăng

Tầng trên của tên lửa SpaceX Falcon 9 dự kiến lao xuống bề mặt Mặt Trăng,tạo ra hố trũng rộng khoảng 27 m,vào khoảng 13h35 ngày 5/8 (giờ Hà Nội).Tên lửa Falcon 9 gồm hai phần,với tầng đẩy bên dưới quay về Trái Đất để tái sử dụng cho nhiệm vụ tiếp theo. Trong khi đó,SpaceX thường đưa tầng trên khỏi quỹ đạo sau khi phóng,điều khiển chúng lao xuống khí quyển Trái Đất và cháy rụi. Tuy nhiên,công ty không thể thực hiện điều này trong lần phóng Falcon 9 vào tháng 1/2025,nên tầng trên vẫn trôi nổi ngoài không gian hơn 18 tháng qua.Theo tính toán của chuyên gia Benjamin Fernando tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos (Mỹ),tầng này đang bay "trên quỹ đạo cao quanh Trái Đất,cắt qua Mặt Trăng".Ngày 3/8,Julianna Scheiman,Giám đốc chương trình Khoa học NASA và Dragon tại SpaceX,cho biết,công ty đã nỗ lực thực hiện biện pháp để đảm bảo tầng tên lửa an toàn theo đúng quy định. Tuy nhiên,các lực tự nhiên vẫn tác động lên nó và làm thay đổi đường bay."Về cơ bản,sự kết hợp giữa hoạt động Mặt Trời và lực hấp dẫn đã đẩy nó lao tới Mặt Trăng",Scheiman nói.Tên lửa Falcon 9 mang theo hai tàu đổ bộ Mặt Trăng tư nhân cất cánh từ Trung tâm vũ trụ Kennedy ngày 15/1/2025. Ảnh: AFPTháng 1/2025,Falcon 9 được SpaceX phóng lên không gian,mang theo tàu đổ bộ Blue Ghost của Firefly Aerospace (Mỹ) và Resilience của ispace (Nhật Bản). Trong khi Blue Ghost hạ cánh thành công,trở thành tàu vũ trụ tư nhân đầu tiên đáp hoàn toàn thuận lợi xuống bề mặt Mặt Trăng,Resilience khi đó gặp sự cố và đâm vào thiên thể này.Trong khi đó,tầng trên Falcon 9 nặng 4.000 kg,cao 13,8 m và đường kính 3,7 m,dự kiến đâm xuống gần hố trũng Einstein mà không gặp cản trở hay hư hại vì Mặt Trăng gần như không có khí quyển. Chuyên gia theo dõi không gian Bill Gray dự đoán tên lửa sẽ lao xuống với tốc độ khoảng 8.700 km/h,gấp 7 lần tốc độ âm thanh.Fortune dẫn lời chuyên gia Benjamin Fernando rằng tầng tên lửa sẽ tạo ra hố va chạm ước tính rộng 27 m,sâu 5 m,đồng thời khiến bụi và mảnh vụn bắn lên không gian. Miệng hố quá nhỏ để thấy từ Trái Đất nhưng có thể quan sát bằng tàu vũ trụ.Vụ va chạm nhiều khả năng xảy ra ở phía Mặt Trời chiếu sáng nên khó quan sát trên Trái Đất. Dù vậy,các nhà thiên văn và nhà khoa học nghiên cứu Mặt Trăng vẫn rất chờ đợi vì sự kiện cung cấp cơ hội thử nghiệm quy trình xác định vị trí va chạm,giúp hiểu rõ hơn những mối nguy hiểm từ rác vũ trụ với cơ sở hạ tầng và phi hành gia trên Mặt Trăng trong tương lai.Điều này được đánh giá quan trọng vì NASA đặt mục tiêu xây căn cứ thường trực gần cực nam Mặt Trăng trong thập kỷ tới thông qua chương trình Artemis. Scheiman cho biết,SpaceX đang hợp tác với NASA và cơ quan khác nhằm tìm cách giảm khả năng các mảnh tên lửa đã qua sử dụng đâm xuống.Minh họa Mặt Trăng với mũi tên chỉ vào vị trí va chạm dự đoán của tầng tên lửa Falcon 9 ngày 5/8. Ảnh: Dự án PlutoTheo Space,đây không phải lần đầu một bộ phận tên lửa đâm vào Mặt Trăng. Tầng thứ ba của tên lửa Saturn V (NASA) từng lao xuống bề mặt thiên thể này trong nhiều nhiệm vụ thuộc chương trình Apollo (1961-1972).Gần hơn,ngày 4/3/2022,một vật thể bí ẩn đâm vào Mặt Trăng,tạo ra hố đôi kỳ lạ. Hình dạng hố sau đó cho thấy đây là tầng trên của tên lửa Trường Chinh 3C,từng đưa tàu Thường Nga 5-T1 của Trung Quốc bay tới Mặt Trăng vào tháng 10/2014.Thu Thảo tổng hợp