Tại họp báo thường kỳ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường sáng 17/6,bà Đặng Thanh Mai,đại diện Cục Khí tượng Thủy văn,cho biết kết quả theo dõi,giám sát của ngành khí tượng thủy văn cho thấy El Nino chính thức hình thành trên khu vực xích đạo trung tâm Thái Bình Dương và đang phát triển. Các mô hình dự báo trong nước và quốc tế đều cho thấy El Nino tiếp tục mạnh lên trong nửa cuối năm và có thể kéo dài sang đầu năm 2027.
Bà Mai cho biết quá trình ENSO chuyển từ trạng thái trung tính sang El Nino năm nay diễn ra tương đối nhanh,phản ánh sự ấm lên mạnh của vùng trung tâm Thái Bình Dương và sự tương tác thuận lợi giữa đại dương với khí quyển,tạo điều kiện để hiện tượng này tiếp tục phát triển trong những tháng tới.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia đã theo dõi hiện tượng El Nino từ đầu năm và từ giữa tháng 4 đã gửi thông tin cảnh báo ban đầu tới các bộ,ngành và địa phương để chủ động xây dựng kịch bản ứng phó. Các bản tin dự báo gần đây cho thấy nguy cơ xuất hiện El Nino rất mạnh đang tăng nhanh. Nếu trong bản tin tháng 4,xác suất El Nino rất mạnh chỉ ở mức 20%,thì đến tháng 5 tăng lên 37% và hiện nay đã đạt 60-65%.
Diễn biến này cho thấy khả năng xuất hiện El Nino rất mạnh là khá lớn,cường độ tương đương đợt năm 2015-2016 và thậm chí có thể mạnh hơn,ông Mai Văn Khiêm,Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia nhận định.
Hạn hán ở Lâm Đồng năm 2020. Ảnh: Việt Quốc
Nếu kịch bản El Nino rất mạnh xảy ra,Việt Nam có nguy cơ đối mặt với nền nhiệt cao hơn trung bình nhiều năm,số đợt không khí lạnh giảm và lượng mưa thiếu hụt trên diện rộng,đặc biệt tại Trung Bộ,Tây Nguyên và Nam Bộ.
Dự báo trong các tháng cuối năm 2026,nhiệt độ trung bình cả nước có thể cao hơn trung bình nhiều năm 0,5-1,5 độ C; giai đoạn tháng 10-12 có nơi cao hơn 1-2 độ C. Bắc Bộ và Trung Bộ được nhận định có khả năng xuất hiện nhiều đợt nắng nóng hơn bình thường,thậm chí ghi nhận các giá trị nhiệt độ vượt lịch sử.
Trong khi đó,lượng mưa trên nhiều khu vực có thể thiếu hụt 25-50%,rõ rệt nhất tại duyên hải Nam Trung Bộ,Tây Nguyên và Nam Bộ làm gia tăng nguy cơ hạn hán,thiếu nước và xâm nhập mặn trong các tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027.
Ông Khiêm cho biết mùa mưa tại một số khu vực có thể kết thúc sớm hơn bình thường,ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Trong đó,Tây Nguyên nguy cơ thiếu nước tưới cho cây công nghiệp,đặc biệt là cà phê trong mùa khô 2026-2027. Hạn hán,xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long dự báo gia tăng.
El Nino 2015-2016 được đánh giá là một trong những đợt mạnh nhất kể từ năm 1950. Năm 2015,nắng nóng kéo dài tới 32 ngày ở Nam Trung Bộ,36 ngày ở Trung Trung Bộ và 39 ngày ở Bắc Trung Bộ. Nhiệt độ cao nhất được ghi nhận tại trạm Con Cuông (Nghệ An) lên tới 42,7 độ C.
Mặc dù số lượng bão và áp thấp nhiệt đới thường ít hơn trong các năm El Nino,cơ quan khí tượng lưu ý các hiện tượng thời tiết cực đoan vẫn có thể xuất hiện. Thực tế,trận mưa lịch sử tại Quảng Ninh năm 2015 hay đợt lũ lớn ở Quảng Nam - Quảng Ngãi năm 2009 đều xảy ra trong bối cảnh El Nino hoạt động.
"El Nino không chỉ làm gia tăng nguy cơ nắng nóng,hạn hán,thiếu nước và xâm nhập mặn mà vẫn có thể xuất hiện mưa lớn,lũ quét,sạt lở đất và bão mạnh",bà Mai nhấn mạnh.
Chuyện gì đã xảy ra vào những năm El nino kỷ lục?
Điều gì xảy ra với Trái Đất trong những năm El Nino kỷ lục? Video: Leo Doan - Elle Nguyễn
Gia Chính
