APEC 2026: Kỳ vọng gác lại bất đồng thương mại
Dù các thành viên còn nhiều bất đồng,quan chức APEC và giới phân tích hy vọng họ gác lại khác biệt để thống nhất các mục tiêu chung.Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) đang được tổ chức tại Thâm Quyến (Trung Quốc). Các thành viên APEC hiện đóng góp hơn 60% GDP toàn cầu,gồm nền kinh tế thuộc châu Á,châu Đại Dương,Bắc Mỹ và Nam Mỹ,trong đó có cả Mỹ,Trung Quốc.Sự kết hợp này đem đến nhiều thách thức. Đặc biệt trong bối cảnh Washington và Bắc Kinh đang trong giai đoạn đình chiến thương mại mong manh,các đồng minh của Ukraine tìm cách gây sức ép lên kinh tế Nga. Cùng với đó,Nhật Bản khó tiếp cận đất hiếm từ Trung Quốc,Canada giảm phụ thuộc vào Mỹ và gần như mọi nền kinh tế đều lo ngại hàng Trung Quốc giá rẻ tràn vào trong nước.
Môi trường hợp tác đã cải thiệnTrên Channel News Asia,Giám đốc điều hành Ban Thư ký APEC Eduardo Pedrosa thừa nhận dù căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc vẫn kéo dài,môi trường hợp tác của các nước "thực tế đã tốt hơn" so với một năm trước. Ông lấy ví dụ tiến triển mà các bộ trưởng thương mại APEC đã đạt được trong cuộc họp hồi tháng 5 ở Tô Châu,khi thống nhất lĩnh vực cần thảo luận thêm,từ thương mại,môi trường,lao động đến các doanh nghiệp nhà nước.Carlos Kuriyama - Giám đốc bộ phận hỗ trợ chính sách của APEC cũng cho rằng các thành viên có thể đang bất đồng gay gắt về thuế nhập khẩu và chuỗi cung ứng. Tuy nhiên,họ nhiều khả năng sẽ gác lại khác biệt để thống nhất các mục tiêu chung tại hội nghị ở Trung Quốc tuần này."Bằng cách nào đó,các thành viên vẫn hợp tác hiệu quả",ông nhận định trên Reuters,nhấn mạnh các nước đến nay đã đạt nhiều kết quả bằng cách nhìn vào bức tranh tổng thể của thương mại quốc tế. Họ thống nhất thúc đẩy năng suất kinh tế thông qua sử dụng AI an toàn,số hóa thủ tục hải quan,thậm chí xây dựng được một hiệp định thương mại toàn diện xuyên Thái Bình Dương."Chúng tôi có 21 nền kinh tế. Bất chấp những căng thẳng và lo ngại,tất cả vẫn duy trì đối thoại,qua đó mở ra khả năng sử dụng ngoại giao để giải quyết các vấn đề",Kuriyama khẳng định. Ông từng là nhà đàm phán thương mại của Peru.
Căng thẳng mới giữa Mỹ và Trung QuốcTổng thống Mỹ Donald Trump đến Thâm Quyến - trung tâm công nghệ ở miền nam Trung Quốc ngày 18/11. Trước đó hai ngày,chính phủ Mỹ thông báo sẽ siết chặt hơn nữa khả năng Trung Quốc tiếp cận công nghệ AI tiên tiến từ các công ty như Nvidia.Tuy nhiên,Kuriyama không cho rằng căng thẳng mới giữa Washington và Bắc Kinh làm chệch hướng nỗ lực đạt tuyên bố chung. Những căng thẳng này bắt nguồn từ cáo buộc của truyền thông Mỹ rằng cựu CEO Nvidia Jensen Huang ngoại tình với nữ doanh nhân Alice Huang - được cho là gián điệp Trung Quốc. Bắc Kinh đến nay vẫn phủ nhận việc này.Trước đó,hai quan chức cấp cao Mỹ cho rằng ông Trump sẽ không đề cập đến cuộc điều tra Alice Huang với Chủ tịch Tập Cận Bình khi thăm Trung Quốc."Tôi nhận thấy phái đoàn Mỹ phối hợp chặt chẽ với các đoàn khác để bảo đảm chúng tôi ra được tuyên bố chung",Kuriyama nói. Ông cho biết cả 21 thành viên APEC đều bày tỏ lo ngại về những hạn chế thương mại không cần thiết và đồng tình rằng cần bảo đảm thương mại "không chỉ cởi mở mà còn công bằng"."Tất cả phái đoàn đang làm việc ngày đêm,và hy vọng đến thứ Năm,chúng tôi có thể chia sẻ tin tốt. Họ nỗ lực hết sức để thống nhất về cách diễn đạt",Kuriyama nói.

Tổng thống Donald Trump cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Đại sảnh Nhà Trắng trước khi bước vào quốc yến ngày 24/9. Ảnh: APVới Trung Quốc,giới phân tích cho rằng thông qua APEC lần này,Bắc Kinh muốn tái khẳng định cam kết với thương mại mở. Nền kinh tế thứ hai thế giới đã chọn "Xây dựng Cộng đồng châu Á - Thái Bình Dương cùng thịnh vượng" làm chủ đề năm nay,với các ưu tiên là cởi mở,đổi mới sáng tạo và hợp tác.Giới chức Trung Quốc trước đó cũng cho biết muốn các nhà lãnh đạo thông qua một Tuyên bố Thâm Quyến,văn kiện về Khu vực Thương mại tự do châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP) và lộ trình về trí tuệ nhân tạo cũng như kinh tế số. "Năm nay đánh dấu 20 năm ý tưởng FTAAP được đưa ra. Tôi cho rằng Trung Quốc sẽ thúc đẩy để đưa ra một lộ trình",Xu Qinduo - nhà nghiên cứu tại Viện Pangoal (Trung Quốc) cho biết.Hôm 18/11,một số lãnh đạo tham gia APEC cũng lên tiếng kêu gọi các nước hợp tác và ủng hộ thương mại tự do.Tại Hội nghị CEO APEC,Chủ tịch Tập Cận Bình kêu gọi gỡ bỏ các rào cản thương mại và đầu tư nhằm củng cố nền kinh tế mở,tự do trong khu vực."Trung Quốc không chỉ giảm thuế nhập khẩu và mở rộng tiếp cận thị trường,mà đi xa hơn nữa",ông phát biểu.Nước này sẽ "cải cách" các quy định để cho phép doanh nghiệp nước ngoài "tiếp cận đầy đủ lĩnh vực sản xuất". Ông Tập cho biết Trung Quốc đang mở rộng chất lượng hàng hóa và dịch vụ nhập khẩu.Cũng tại sự kiện này,Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định Nga sẵn sàng mở rộng thị trường cho thực phẩm và phân bón. Ông cho biết nước này đẩy mạnh logistics sang phía đông để tăng hợp tác với APEC,đồng thời tuyên bố "hợp tác thay vì cô lập là điều rất quan trọng".Trong cuộc gặp ông Tập bên lề APEC,Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung cũng kỳ vọng hai nước tiếp tục phát triển quan hệ đối tác kinh tế bình đẳng và cùng có lợi. Đáp lại,ông Tập khẳng định Trung Quốc sẵn sàng tăng cường trao đổi và phối hợp với Hàn Quốc,duy trì ổn định các chuỗi công nghiệp và cung ứng toàn cầu.
Hà Thu (theo Reuters,CNA)