Ông Trump để ngỏ khả năng cho Thổ Nhĩ Kỳ quay lại dự án F-35

Tổng thống Trump tuyên bố sẽ làm điều "khiến Thổ Nhĩ Kỳ rất vui" khi được hỏi về khả năng cho nước này quay lại chương trình F-35.Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngày 24/5,Tổng thống Mỹ Donald Trump được hỏi liệu ông có "mang tin tốt cho Thổ Nhĩ Kỳ" liên quan chương trình phát triển tiêm kích tàng hình F-35 hay không. Phóng viên cũng đề cập một mẫu động cơ của Mỹ mà Thổ Nhĩ Kỳ cần cho dự án tiêm kích nội địa."Tôi nghĩ vậy. Có lẽ tôi sẽ làm điều gì đó khiến ông ấy rất vui",Tổng thống Trump đáp,nhắc đến người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan.Tiêm kích F-35A bay gần thành phố Salt Lake,bang Utah,Mỹ tháng 4/2025. Ảnh: USAFPhó tổng thống JD Vance sau đó cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và toàn bộ nhóm cố vấn đang xem xét tình hình. "Đây là vấn đề thuộc thẩm quyền của quốc hội Mỹ,cũng như cần đảm bảo rằng Thổ Nhĩ Kỳ tuân thủ luật pháp Mỹ để được mua F-35",ông nói.Thổ Nhĩ Kỳ ban đầu đặt mua hơn 100 tiêm kích F-35A,song bị loại khỏi dự án hồi năm 2019 sau khi tiếp nhận tổ hợp phòng không S-400 của Nga. Các đạo luật của Mỹ hiện không cho phép Thổ Nhĩ Kỳ vận hành hay sở hữu S-400 nếu muốn trở lại chương trình F-35.Tuy nhiên,đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack tháng 12/2025 cho biết quan hệ nồng ấm giữa ông Trump và ông Erdogan giúp hai bên tổ chức "những cuộc đối thoại hiệu quả nhất về chủ đề này trong gần một thập kỷ qua".Do thất vọng với quan hệ liên tục thay đổi với phương Tây trong quá khứ và một số lệnh cấm vận vũ khí,Thổ Nhĩ Kỳ đã phát triển tiêm kích nội địa Kaan. Tuy nhiên,các quan chức nước này thừa nhận sẽ mất nhiều năm để Kaan thay thế hoàn toàn tiêm kích F-16,vốn là xương sống của không quân Thổ Nhĩ Kỳ.Tiêm kích Kaan dự kiến trang bị động cơ do hãng General Electric của Mỹ chế tạo. Một nguồn tin cho biết lô hàng dự kiến trị giá hơn 700 triệu USD. Giới chuyên gia nhận định Thổ Nhĩ Kỳ có thể hoan nghênh Mỹ bán động cơ,song thương vụ chưa đáp ứng mục tiêu lớn hơn của nước này là quay lại chương trình F-35."Mua động cơ chắc chắn rất quan trọng với Thổ Nhĩ Kỳ,song đây là mục tiêu dễ đạt được nhất với chính quyền Mỹ giữa loạt cam kết tham vọng hơn nhiều,trong đó có quay lại chương trình F-35",Gonul Tol,chuyên gia tại Viện Trung Đông có trụ sở tại Mỹ,cho biết.Nguyễn Tiến (Theo AFP,AP,Reuters)