Cơn sốt du học của người Trung Quốc nghỉ hưu

Sau hàng thập kỷ cống hiến cho công việc và gia đình,nhiều người lớn tuổi Trung Quốc không ngại chi tiền đi du học dù đối mặt không ít rào cản.Ở tuổi 58,bà Ella Wang tìm thấy lý tưởng sống mới khi theo học ngành khảo cổ,lịch sử và văn học Hy Lạp tại Đại học Athens. Cùng lúc đó tại New Zealand,bà Zhao,54 tuổi,lại ngợp trước chương trình tiếng Anh vượt quá xa trình độ bản thân.Cả hai người đều thuộc nhóm người đã nghỉ hưu ở Trung Quốc tìm kiếm cơ hội học tập ở nước ngoài. Trải qua thời kỳ cống hiến trong kỷ nguyên đổi mới,lực lượng này hiện có tài chính vững vàng,tự chủ thời gian và quen thuộc với giáo dục quốc tế sau khi từng gửi con đi du học.Trung Quốc hiện có khoảng 105.000 trường đại học dành cho người cao tuổi. Tuy nhiên,các chương trình du học kết hợp trải nghiệm văn hóa quốc tế có sức hút đặc biệt hơn cả. Tổ chức giáo dục EF Education First ước tính thị trường du học dành cho người lớn tuổi ở Trung Quốc sẽ đạt 1.200 tỷ nhân dân tệ (khoảng 167 tỷ USD) vào năm 2030.Nhóm phụ nữ Trung Quốc lớn tuổi trong một khóa học ở nước ngoài. Ảnh: SCMPDù vậy,khi bước vào hệ thống giáo dục thiết kế cho giới trẻ,thách thức lớn nhất của họ là tìm được môi trường thực sự phù hợp.Bà Zhao nhận ra bất cập chỉ vài ngày sau khi đặt chân đến New Zealand. Trước khi đi,tổ chức EF xếp bà ở trình độ A1,mức thấp nhất,và giới thiệu giáo trình nhập môn. Tuy nhiên khi nhập học,các khóa khả dụng đều vượt sức bà,còn giáo viên giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh."Tôi không hiểu gì cả",bà chia sẻ.Trong một buổi học,bà ở lại phòng chờ tiết tiếp theo nhưng không biết lớp đã chuyển đi nơi khác vì không hiểu lời dặn của giáo viên. Lần khác bị gọi phát biểu,bà cũng không trả lời được vì không hiểu câu hỏi.Bà Zhao đã chi khoảng 160.000 nhân dân tệ (23.700 USD) cho học phí và tiền ở cùng nhà người bản địa trong 8 tháng. Sau khi nghỉ hưu ở Thượng Hải,bà hy vọng chuyến đi giúp cải thiện vốn tiếng Anh để đủ sức tự mình đi du lịch. Video quảng cáo của trung tâm từng vẽ ra viễn cảnh sinh viên vừa học,vừa hòa nhập văn hóa và khám phá New Zealand nhưng thực tế phũ phàng khiến bà rơi vào khủng hoảng."Tôi hoàn toàn sụp đổ và bật khóc. Tôi không thể nói với gia đình mình đang khổ sở thế nào,chỉ bảo rất nhớ nhà",bà nhớ lại.Quảng cáo về các khóa học ở nước ngoài dành cho phụ nữ Trung Quốc đã nghỉ hưu. Ảnh: Sixth ToneĐồng cảnh ngộ,bà Zhang,56 tuổi,đăng ký khóa học 6 tuần tại cùng trường và cảm thấy nhịp độ quá khắc nghiệt. "Tôi chưa biết đứng nhưng họ đã bắt phải chạy",bà nói.Cả hai mong muốn học ngôn ngữ giao tiếp thực tế như đọc thực đơn,đi xe buýt hay gọi món. Trái lại,lớp học lại tập trung vào lịch sử,sinh học và toán học. Một học viên hưu trí khác cùng khóa đã bỏ cuộc chỉ sau ba ngày.Sự lệch pha này khiến một số đơn vị giáo dục Trung Quốc phải chuyển hướng thiết kế chương trình riêng cho người lớn tuổi. Ông Yao Xiaoqiong,giám đốc Trung tâm Cơ sở Toàn cầu thuộc Tập đoàn New Oriental,cho biết các khóa học 1-3 năm quá sức với người lớn tuổi. Thay vào đó,đơn vị này cung cấp các chuyến đi 2-4 tuần như học nghệ thuật tại Anh hay nấu ăn tại Pháp,không yêu cầu đầu vào ngoại ngữ và luôn có phiên dịch đi kèm.Với bà Zhang,việc cố theo kịp lớp học thông thường đã vắt kiệt sức lực. Bà phải học đến 23h và dậy từ 4h. Trong lớp,bà dựa vào ứng dụng dịch nhưng vẫn không theo kịp. Các sinh viên trẻ cũng ngại ghép đội với bà khi làm việc nhóm. Kết thúc khóa học,bà kiệt sức và dự định nộp đơn khiếu nại trung tâm tư vấn.Trái lại,khóa học dài hạn giúp bà Zhao có thêm thời gian thích nghi. Dần dần,bà tự quản lý việc học,đi tản bộ và kết bạn với người địa phương."Tôi đã vượt qua. Tinh thần tôi giờ mạnh mẽ hơn nhiều",bà nói.Tại Đại học Athens,Hy Lạp,bà Wang tìm thấy cơ hội viết lại luận văn cử nhân từng dở dang hơn 30 năm trước. Thời trẻ,luận văn của bà không đạt điểm tối đa vì giáo sư nhận xét bà cần "ít nhất 30 năm trải nghiệm cuộc sống nữa" mới hoàn thiện được luận điểm.Năm 2023,khi nghỉ dưỡng tại Athens,bà vô tình biết đến chương trình cử nhân bằng tiếng Anh về khảo cổ và văn học Hy Lạp. Từng làm giáo viên,giám đốc quảng cáo rồi làm việc trong ngành xuất bản trước khi nghỉ hưu,bà Wang quyết định đăng ký học để hoàn thành ước mơ cũ.Hầu hết bạn học của bà đều sinh năm 2006,kém bà hàng chục tuổi. Để theo kịp,bà Wang phải học lại từ cách gõ máy tính đến thao tác trên hệ thống trực tuyến.Học kỳ đầu,con gái bà phải thu xếp làm việc từ xa tại Athens để hỗ trợ mẹ luyện tiếng Anh và quen với môi trường đại học. Do bị chóng mặt khi đọc sách trên màn hình,bà nhờ chồng mua giáo trình in mang từ Trung Quốc sang.Sự kiên trì đơm hoa kết trái. Trong khi nhiều sinh viên bỏ tiết,bà Wang hiếm khi nghỉ buổi nào. Bà ngồi hàng ghế đầu,chủ động hỏi bài và dùng AI để rà soát lỗi sai trong bài kiểm tra. Bà cũng nhanh chóng hòa nhập với các bạn trẻ nhờ tính cách cởi mở.Bà Wang (tóc trắng) trong một tiết học ở Hy Lạp cùng các bạn cùng lớp đều là thanh niên. Ảnh: Sixth ToneViệc nghiên cứu lịch sử giúp bà Wang thay đổi góc nhìn về cuộc sống và các mối quan hệ gia đình. Bà nhận ra bản thân từng sống theo những khuôn mẫu xã hội áp đặt: làm con ngoan,học trò giỏi,người vợ và người mẹ chu toàn."Bây giờ,định nghĩa về tôi xuất phát từ chính bản thân tôi. Tôi không còn bận tâm đến những nhãn mác đó nữa. Tôi thậm chí có tên mới: Ella",bà chia sẻ.Bà Wang dự định làm hướng dẫn viên bảo tàng hoặc viết hồi ký sau khi tốt nghiệp. Tuy nhiên,điều giá trị nhất bà nhận được là niềm vui thuần túy từ việc học tập chứ không vì bất kỳ mục đích nào khác."Trước đây,tôi bị giam cầm bởi công việc. Giờ đây tôi đang đứng trên cánh đồng bao la của cuộc đời. Tôi độc hành nhưng tự do",bà Wang bộc bạch.Hồng Hạnh (Theo Sixth Tone,SCMP)