68% lao động ngoài trời đau mỏi,một phần ba bị lo âu
68% lao động tự do làm việc ngoài trời có ít nhất một triệu chứng cơ - xương - khớp sau mỗi ngày làm việc,33% biểu hiện lo âu từ nhẹ đến rất nặng,theo nghiên cứu công bố hôm 14/8.Công trình do Tổng hội Y học Việt Nam chủ trì,phối hợp cùng Viện Phát triển Sức khỏe cộng đồng Ánh sáng,Viện Y học ứng dụng Việt Nam và Hội Y học các thành phố thực hiện từ tháng 4/2024 đến tháng 8/2026. Nhóm tác giả đã tiến hành khảo sát trên 1.208 người thuộc các nhóm nghề nghiệp bao gồm bán hàng rong,vé số,xe ôm,giao hàng,bốc vác,vận chuyển và xây dựng. Mục tiêu nhằm phân tích các thách thức,xác định những khoảng trống chính sách,đề xuất các cải cách chính sách có trọng tâm nhằm bảo vệ sức khỏe của nhóm lao động này.Không chỉ mắc bệnh xương khớp,tinh thần,người lao động còn thường xuyên mắc các bệnh về đường hô hấp,da liễu và tiêu hóa. Những rủi ro này càng trở nên trầm trọng hơn ở những người có điều kiện kinh tế và xã hội khó khăn.Bên cạnh áp lực bệnh tật,các chuyên gia chỉ ra mức độ bao phủ của các chính sách an sinh xã hội đối với nhóm này vẫn còn rất thấp. Khoảng 25% người tham gia chưa sở hữu thẻ bảo hiểm y tế và chỉ có 2% tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Khi mắc các bệnh lý về cơ,xương,khớp,phần lớn người lao động chọn cách chịu đựng thay vì đi khám chữa bệnh,trong đó 52% cho biết không có thời gian vì phải mưu sinh,26% gặp rào cản về tài chính."Các cuộc phỏng vấn cho thấy áp lực tâm lý của người lao động không chỉ đến từ thời tiết. Nguy cơ giảm thu nhập,chi phí khám chữa bệnh,khả năng duy trì việc làm và trách nhiệm với gia đình cũng là những nguyên nhân được người tham gia nhắc đến",TS Vũ Thị Minh Hạnh,Trưởng nhóm chuyên gia tư vấn độc lập nói.Mỗi ngày họ làm 8,7 giờ,tương đương 55 giờ một tuần. Giờ làm kéo dài đồng nghĩa thời gian phơi nhiễm - tức tiếp xúc trực tiếp với các yếu tố có hại - cũng dài theo. 95% người tham gia từng làm việc dưới nắng gắt,71% dầm mưa lớn. Nhiều người còn hứng chịu ngập lụt tại nơi ở hoặc nơi làm việc,gặp bão và giông.

Tài xế xe ôm công nghệ ở TP HCM,tháng 4/2026. Ảnh:Quỳnh TrầnHọ không thiếu ý thức phòng vệ. 89% nhận thấy thời tiết 5 năm qua đổi khác,86% quan tâm đến biến đổi khí hậu. Phần lớn đội mũ,che đầu cổ gáy,uống nhiều nước,mặc đồ thoáng mát và tranh thủ nghỉ dưới bóng râm. Nhưng chỉ 19% có thể ngừng việc khi nắng nóng gay gắt,1,4% chuyển được sang công việc ít chịu ảnh hưởng thời tiết. Nghỉ làm là mất thu nhập,nên biết nguy cơ họ vẫn phải ra đường.TS.BS Nguyễn Thu Giang,Ban quản lý nghiên cứu,cho hay đây là nhóm phơi nhiễm khí hậu và môi trường ở mức rất cao,lại chồng lấp nhiều yếu tố cùng lúc. Nhóm nghiên cứu kiến nghị mở rộng khả năng tiếp cận bảo hiểm y tế,bảo hiểm xã hội và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người yếu thế kể trên.Cùng với đó,thí điểm các điểm nghỉ tránh nóng,tránh mưa kèm nước uống và cảnh báo sớm tại nơi tập trung đông lao động ngoài trời,hỗ trợ đào tạo nghề và chuyển đổi việc làm cho người phơi nhiễm cao.PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên,Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam,nhìn nhận sức khỏe chỉ là một mắt xích trong chuỗi rủi ro khi phơi nhiễm khí hậu bào mòn sức khỏe,kéo giảm khả năng làm việc,thu nhập,rồi triệt tiêu chính năng lực thích ứng của người lao động. Vì vậy,bảo vệ nhóm này không còn là việc riêng của ngành y tế mà gắn với thích ứng biến đổi khí hậu,an toàn lao động,an sinh xã hội và phát triển đô thị bền vững,bà Xuyên nhấn mạnh.
Lê Nga